Ngày làm việc thứ 12, kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa 14
Nhiều ý kiến tranh luận về công tác tư pháp; giải quyết khiếu nại tố cáo
Cập nhật lúc21:40, Thứ Ba, 07/11/2017 (GMT+7)

(HPĐT) - Ngày 7- 11, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về các báo cáo công tác của Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng VKSND tối cao năm 2017; công tác phòng ngừa, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; công tác thi hành án; công tác phòng, chống tham nhũng năm 2017; công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân năm 2017.

 

 

Quyết liệt hơn nữa trong phòng, chống tham nhũng

 

Đánh giá cao kết quả phòng, chống tham nhũng năm 2017, đại biểu Tạ Văn Hạ (Bạc Liêu) khẳng định, cuộc chiến chống tham nhũng không có vùng cấm. Tuy nhiên, nhiều cử tri tâm tư, băn khoăn về một số vụ án tham nhũng xử lý còn chậm và việc thu hồi tài sản tham nhũng còn thấp. Đại biểu cho rằng, các hành vi tham nhũng vặt đã và đang diễn ra hằng ngày, len lỏi vào các ngõ ngách của cuộc sống và xảy ra ở mọi địa phương, làm băng hoại phẩm chất của một bộ phận cán bộ công chức, gây nhiều bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng đến niềm tin trong nhân dân. Vì vậy, phải chấm dứt vấn nạn này càng sớm càng tốt. Đại biểu kiến nghị, cần tạo ra môi trường mà ở đó không còn cơ hội để tham nhũng. Muốn vậy, phải tăng cường công khai, minh bạch bằng hệ thống pháp luật. Tăng cường cải cách thủ tục hành chính, tiếp tục rà soát, xóa bỏ các giấy phép gây ra những thủ tục hành chính không cần thiết; tạo môi trường không dám tham nhũng, đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, xử lý kỷ luật nghiêm các sai phạm; kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy nhà nước những trường hợp cán bộ yếu kém tham nhũng và sách nhiễu nhân dân; tinh gọn bộ máy hành chính nhà nước, có chế độ đãi ngộ thỏa đáng và có cơ hội phát triển bình đẳng cho mọi công chức.

 

Đại biểu Nguyễn Thị Xuân (Đắk Lắk) cho biết, tố cáo của công dân là 1 kênh thông tin rất quan trọng trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Nhưng chẳng lẽ trong một năm qua, không có công dân nào tố cáo về tham nhũng. Họ không tố cáo vì không có tham nhũng hay là họ không dám, không muốn tố cáo. Cả 3 góc độ này rất quan trọng, cần phải có nhận định, đánh giá một cách khách quan, thực tế. Đại biểu đề nghị phải sớm tạo ra một khung pháp lý hoàn thiện, khẩn trưởng sửa đổi, thông qua Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi, Luật Tố cáo.

 

Đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thị Xuân phát biểu. (Ảnh: Nguyễn Dân/TTXVN)
Đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thị Xuân phát biểu. (Ảnh: TTXVN)

 

Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình cảm ơn và ghi nhận, tiếp thu các ý kiến đóng góp đầy tâm huyết và trách nhiệm của các vị đại biểu về công tác phòng, chống tham nhũng. Phó thủ tướng khẳng định, với sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, Chính phủ đã tập trung chỉ đạo cơ quan chức năng trong phòng, chống tham nhũng, kiên quyết thanh tra, kiểm tra phát hiện đưa ra truy tố, xét xử để xử lý nghiêm minh trước pháp luật các vụ án kinh tế nghiêm trọng theo đúng tinh thần không có vùng cấm, không loại trừ bất kỳ ai, nếu có vi phạm thì đều bị xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật. Có thể nói thời gian qua, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc và công tác phòng, chống tham nhũng đã trở thành phong trào, xu thế của xã hội như đồng chí Tổng Bí thư đã đánh giá. Tuy nhiên vẫn bộc lộ những tồn tại, hạn chế về thể chế; vụ việc tham nhũng phát hiện chưa phản ánh đúng thực tế, công tác giám định tư pháp còn nhiều khó khăn, bất cập, kể cả về cơ sở vật chất, về đội ngũ cán bộ, về kinh phí. Việc thu hồi tài sản do phạm tội tham nhũng còn ít, kể cả tiền, đất đai và các loại tài sản khác; ý thức đạo đức công vụ của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức còn hạn chế, dẫn đến nhũng nhiễu, tiêu cực, tham nhũng, lợi ích nhóm trong thực thi công vụ. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống tham nhũng hiệu quả chưa cao, còn hình thức, chưa đi vào thực chất. Những biểu hiện tiêu cực, suy thoái đạo đức, phẩm chất, thiếu gương mẫu của cán bộ, đảng viên đã tác động tiêu cực đến công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng, chống tham nhũng.

 

Phó thủ tướng nêu rõ, thời gian tới tập trung thực hiện 7 giải pháp bao gồm: tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý kinh tế - xã hội, nhất là với các lĩnh vực dễ xảy ra tham nhũng; đẩy mạnh cải cách hành chính, hoàn thiện các quy định xây dựng nền công vụ minh bạch, liêm chính phục vụ, nhất là công khai, minh bạch trong đấu thầu; tổng kết, đánh giá Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức, hoàn thiện các quy định về công tác cán bộ, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, chặt chẽ giữa các khâu và liên thông giữa các cấp; tăng cường tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về phòng, chống tham nhũng; tập trung thanh tra kiểm toán các lĩnh vực nhạy cảm có nhiều dư luận về tham nhũng như đất đai, tài nguyên, khoáng sản, các dự án đầu tư theo hình thức BOT, BT; cổ phần hóa doanh nghiệp tài chính, ngân hàng, thuế, hải quan, đầu tư nước ngoài, công tác quy hoạch bổ nhiệm cán bộ v.v..; đẩy nhanh tiến độ điều tra truy tố xét xử các vụ án kinh tế tham nhũng đặc biệt nghiêm trọng phức tạp nhất là những vụ việc thuộc diện Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng; phát huy vai trò giám sát của cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các cơ quan báo chí và nhân dân trong việc đấu tranh ngăn chặn phòng, chống tham nhũng…

 

 

Nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan tư pháp

 

Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) cho rằng, chưa bao giờ những báo cáo của Chính phủ và các cơ quan tư pháp nói về tình hình vi phạm pháp luật và tội phạm nhiều như bây giờ. So sánh những báo cáo trước đây khi nói về vấn đề tình hình thi hành pháp luật thì thường thường chỉ có 4-5 lĩnh vực, vấn đề về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hay tội phạm về kinh tế hay các vấn đề về ma túy. Bây giờ, đọc trong Báo cáo của Chính phủ  đếm có đến 20 lĩnh vực vi phạm pháp luật và tội phạm đã diễn ra. Trên tất cả các lĩnh vực đều nói những nỗi niềm bất an của nhân dân, cử tri. Đại biểu mong muốn những người làm công tác xây dựng pháp luật cần phải suy nghĩ rất thấu đáo và phải mạnh mẽ hiến kế, phải đề xuất với Quốc hội, Chính phủ  phải thay đổi lại và đề nghị Chính phủ quan tâm hơn nữa công tác xây dựng thể chế.

 

Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thị Lan phát biểu ý kiến. Ảnh: TTXVN
            Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thị Lan phát biểu ý kiến. Ảnh: TTXVN

 

Theo đại biểu Dương Văn Thống (Yên Bái), cử tri là cán bộ hưu trí thường nêu khá gay gắt, nghi ngờ hiện tượng tiêu cực trong các ngành công an, tòa án, kiểm sát, thanh tra và thực tế đã có cán bộ vừa bị bắt khi đang thi hành công vụ. Cử tri yêu cầu cùng với xử lý nghiêm như Trung ương làm vừa qua thì phải tập trung thu hồi cho được tài sản do tham nhũng và thông báo rộng rãi để nhân dân biết. Đại biểu đề nghị kiên quyết chuyển đổi vị trí công tác người đứng đầu các ngành như tòa án, kiểm sát, công an, thanh tra và cả một số ngành khác theo chủ trương của Đảng.

 

Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm khẳng định công tác phòng, chống tội phạm năm 2017 đã đạt được kết quả tích cực, kiềm chế sự gia tăng của tội phạm. Tuy nhiên vẫn còn diễn biến phức tạp, còn nhiều mặt hạn chế chưa đáp ứng sự mong mỏi của các vị đại biểu Quốc hội và cử tri cả nước. Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan, nâng cao chất lượng công tác điều tra, xử lý tội phạm, thường xuyên thanh tra, kiểm tra, chấn chỉnh, khắc phục những sơ hở, thiếu sót, không để xảy ra tình trạng lạm dụng, tạm giữ hình sự, tạm đình chỉ, điều tra vụ án hình sự,  bảo đảm  thượng tôn pháp luật, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội. Chính phủ mong muốn các đại biểu Quốc hội và cử tri cả nước, các cơ quan thông tấn, báo chí tiếp tục đồng hành quan tâm giúp đỡ các lực lượng chức năng trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật đầy cam go phức tạp, mang lại sự bình yên hạnh phúc cho từng người dân, từng gia đình và trong toàn xã hội.

 

 

Viện trưởng VKSND tối cao Lê Minh Trí; Chánh án TAND  tối cao

 

Nguyễn Hòa Bình cũng trực tiếp giải trình về những vấn đề liên quan và mong muốn tiếp tục nhận được nhiều ý kiến đóng góp, giám sát của đại biểu Quốc hội, cử tri cả nước. Kết thúc phiên thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu tóm tắt, khái quát các ý kiến, các nhóm vấn đề phản ánh cũng như các đề xuất, kiến nghị, giải pháp của đại biểu Quốc hội đối với hoạt động của ngành tòa án, viện kiểm sát, công an, công tác thi hành án, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng…

 

 

Số đoàn khiếu nại, tố cáo đông người tăng

 

Chiều 7- 11, Quốc hội nghe các báo cáo  và thảo luận về việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Đây là lần đầu tiên phiên làm việc của Quốc hội về nội dung này được phát thanh, truyền hình trực tiếp.

 

Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, năm 2017, tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân có giảm so với năm 2016. Cụ thể, số lượt công dân đến các cơ quan hành chính nhà nước để khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh giảm 8,5%; tổng số đơn giảm 8,9%; tổng số vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước giảm 14,8%.

 

Tuy nhiên, số đoàn đông người tăng 10,2% so với năm 2016.Tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân có giảm nhưng vẫn còn diễn biến phức tạp và gay gắt. Theo Tổng Thanh tra, các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, đông người chủ yếu thuộc lĩnh vực đất đai. Năm 2018, Chính phủxác định 6 nhóm nhiệm vụ chủ yếu của các cấp, các ngành. Trong đó,Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tổ chức đánh giá tình hình triển khai thực hiện Luật đất đai năm 2013, đề xuất việc sửa đổi, bổ sung cho phù hợp. Ngoài ra, Chính phủ cũng sẽ nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo; chỉ đạo thực hiện nghiêm túc việc tiếp công dân; giải quyết kịp thời, dứt điểm vụ việc mới phát sinh ngay từ cấp cơ sở...

 

Thẩm tra nội dung trên, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho rằng Chính phủ còn thiếu phân tích về tính chất của một số vụ việc khiếu nại, tố cáo bức xúc, nổi cộm, được dư luận xã hội quan tâm. Ủy ban Pháp luật nhất trí với nhận định về nguyên nhân chủ yếu làm phát sinh khiếu nại, tố cáo, đó là do còn thiếu tính nhất quán trong chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội; những tồn tại, yếu kém trong công tác quản lý Nhà nước trên một số lĩnh vực; năng lực, trình độ, ý thức trách nhiệm của cán bộ, công chức trong thực thi công vụ còn hạn chế... Tình hình khiếu nại, tố cáo trong thời gian tới có thể diễn biến phức tạp, khó dự báo, nhất là trong lĩnh vực đất đai, môi trường, nông nghiệp, đầu tư xây dựng, giao thông vận tải…

 

Đại biểu Võ Đình Tín (Đăk Nông) đề nghị làm rõ vì sao số lượng vụ việc giảm nhưng tính chất lại nghiêm trọng hơn. Theo đại biểu, một trong những nguyên nhân phát sinh khiếu nại, tố cáo, là do công tác tiếp công dân chưa thấu tình đạt lý, khiến người dân mất lòng tin.

 

Đại biểu Bà Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh)  đề nghị cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để góp phần khắc phục tình trạng người dân không chấp nhận các phương án giải phóng mặt bằng, giảm đơn thư khiếu nại.

 

Đánh giá tỷ lệ giải quyết khiếu nại, tố cáo đạt khoảng 83% như Chính phủ báo cáo năm qua là khá tốt, đại biểu Dương Minh Tuấn (Bà Rịa- Vũng Tàu)đề nghị Chính phủ, Quốc hội bổ sung thêm các giải pháp cho lĩnh vực này.Cụ thể, khi Chính phủ xây dựng kế hoạch thanh tra thì nên tập trung thanh tra đột xuất, tập trung giải quyết khiếu nại, tố cáo. Tâm lý chung của người đi khiếu nại, tố cáo là muốn gặp người có chức vụ cao nhất trong cơ quan công quyền, vì vậy cần tiếp tục duy trì và tăng cường việc lãnh đạođối thoại với dân.

 

Đại biểu Nguyễn Minh Sơn (Tiền Giang) phát biểu nêu rõ, chưa thực sự yên tâm trước những vụ việc khiếu nại của công dân dai dẳng năm này qua năm khác, trong khi đó một số cơ quan chức năng có biểu hiện đùn đẩy trong giải quyết. Theo đại biểu, không ít người đi khiếu nại phải bán hết tài sản để theo đuổi trong thời gian dài, có những người đời cha mẹ khiếu nại chưaxong lại chuyển sang đời con. Đây là “mũi kim đâm vào da thịt”, là sự nhức nhối nếu chúng ta đặt địa vị mình vào người dân đi khiếu nại. Đại biểu cho rằng, trong lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, điều quan trọng không phải là thành tích làm được bao nhiêu, nhiều hay ít phần trăm, mà ngược lại các cơ quan Nhà nước còn nợ dân bao nhiêu, chừng nào giải quyết xong. Đại biểu cũng cho rằng, hiện số đơn thư khiếu nại, tố cáo có nội dung đúng nhiều hơn đơn thư sai, tỷ lệ này là đảo ngược so với trước. Vì thế, báo cáo của Chính phủ cần phân tích kỹ hơn đúng - sai về nội dung, trình tự.

 

.