Nâng cao hiệu quả Công tác thanh tra chuyên ngành bảo hiểm xã hội:
Đôn đốc thực hiện dứt điểm kết luận kiểm tra
Cập nhật lúc21:30, Thứ Năm, 13/04/2017 (GMT+7)

Tính đến ngày 31-3-2017, trên địa bàn thành phố có 299 đơn vị, doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) của 12.468 lao động với số tiền hơn 273 tỷ đồng. Thanh tra, kiểm tra nhằm phát hiện, xử lý, giảm thiểu nợ đọng, tuy nhiên sau gần 1 năm triển khai công tác thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT, BHTN, hiệu quả từ công tác này chưa cao.

 

Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra giúp cơ quan BHXH kịp thời có biện pháp xử lý đơn vị nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN góp phần bảo đảm quyền lợi người lao động. (Ảnh minh họa)
Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra giúp cơ quan BHXH kịp thời có biện pháp xử lý đơn vị nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN góp phần bảo đảm quyền lợi người lao động. (Ảnh minh họa)
 
 
Kết quả xử lý sau thanh tra, kiểm tra chưa cao
 
Theo thống kê của cơ quan BHXH thành phố, từ năm 2016 đến nay, BHXH thành phố tiến hành thanh tra tại 5 đơn vị sử dụng lao động và kiểm tra tại 155 đơn vị, doanh nghiệp, cơ sở khám, chữa bệnh. Số đơn vị, doanh nghiệp được thanh tra, kiểm tra còn khá “khiêm tốn” so với số đơn vị, doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn thành phố. 
 
Thực tế cho thấy, trong quá trình thanh, kiểm tra, cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn. Các đơn vị, doanh nghiệp từ chối hợp tác, né tránh, không cung cấp đầy đủ tài liệu, nội dung phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra. Một số đơn vị không lập danh sách đóng BHXH, BHYT, BHTN cho lao động thuộc trường hợp bắt buộc theo quy định; đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động không đúng mức quy định; chưa xây dựng thang, bảng lương gửi phòng Lao động, Thương binh và Xã hội làm cơ sở thỏa thuận mức tiền lương ghi trong hợp đồng lao động, trả lương và đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động theo quy định… Sau thanh, kiểm tra, cơ quan BHXH và các cơ quan chức năng liên quan có văn bản đề xuất, yêu cầu đơn vị, doanh nghiệp nghiêm túc chấp hành kết luật thanh, kiểm tra và tiến hành khắc phục, xử lý ngay nhưng một số đơn vị, doanh nghiệp chấp hành hời hợt kiểu “để cho có”, một số thì không hợp tác.
 
Trưởng phòng thanh tra– kiểm tra (BHXH thành phố) Phạm Thị Lợi cho biết: “Công tác thanh tra, kiểm tra mới chỉ dừng lại ở phát hiện, kiến nghị. Kết quả thực thi kết luận thanh tra, kiểm tra của các đơn vị còn hạn chế hoặc nếu có chấp hành thì chỉ ở mức độ nhất định, hiệu quả chưa cao. Bên cạnh đó, cơ quan BHXH không được quyền khởi kiện các doanh nghiệp nợ BHXH, BHYT, BHTN. Chức năng này được giao cho tổ chức công đoàn, nhưng các văn bản hướng dẫn thực hiện còn nhiều vướng mắc, nên việc thu hồi nợ đọng gặp nhiều khó khăn”.
 
Khó khăn hiện nay trong công tác này chủ yếu do những biện pháp, chế tài của pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN chưa đủ mạnh với mức phạt còn thấp. Trong khi đó, theo quy định, đối với những hành vi có mức phạt cao hơn 50 triệu đồng (mức quy định thuộc thẩm quyền của giám đốc BHXH thành phố) phải chuyển Chánh thanh tra Bộ Lao động Thương binh và Xã hội. Cơ quan BHXH có thẩm quyền xử lý, xử phạt vi phạm hành chính, tuy nhiên chưa có văn bản hướng dẫn mở tài khoản thu tiền nộp phạt tại Kho bạc Nhà nước nên còn lúng túng trong thực hiện. Lực lượng cán bộ, viên chức làm công tác thanh tra, kiểm tra mỏng, chưa đáp ứng khối lượng, yêu cầu của công việc…
 
Chủ động phối hợp liên ngành trong thanh, kiểm tra
 
Giám đốc BHXH thành phố Nguyễn Ngọc Toan cho biết: BHXH thành phố mới thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT, BHYT từ tháng 12-2016, phạm vi thanh tra còn nhỏ hẹp so với chức năng, nhiệm vụ của ngành và của các cơ quan thanh tra khác như: Thanh tra thành phố, Thanh tra Sở Lao động, Thương binh và Xã hội…. Đối với đơn vị nợ đọng kéo dài, BHXH thành phố lập danh sách gửi Thanh tra thành phố để trình UBND thành phố ban hành Quyết định thanh tra liên ngành nhằm mang tính quyền lực Nhà nước cao hơn.
 
Ở các địa phương, BHXH các quận, huyện không được phân cấp công tác thanh tra, với công tác kiểm tra chủ yếu làm hậu kiểm. Giám đốc BHXH quận Kiến An Vũ Văn Minh cho biết: “BHXH quận tham gia đoàn kiểm tra liên ngành của quận với tư cách là thành viên. Hiện, sau kiểm tra chưa xử phạt được đơn vị, doanh nghiệp nào mà chủ yếu nhắc nhở, đôn đốc họ nghiêm túc thực hiện Luật BHXH, BHYT, BHTN. Trong khi đó, BHXH quận nhiều lần đề xuất với lãnh đạo UBND quận đề nghị xử phạt đơn vị, doanh nghiệp vi phạm nhưng chưa nhận được ý kiến chỉ đạo”.
 
Để công tác này thực sự đi vào chiều sâu, chất lượng cao, thời gian tới, BHXH thành phố chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN tới chủ sử dụng lao động và người lao động để nâng cao tính tuân thủ pháp luật; chủ động phối hợp với Thanh tra thành phố, Thanh tra Sở Lao động, Thương binh và Xã hội thường xuyên tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành tại các đơn vị, doanh nghiệp; tiến hành thanh tra, kiểm tra nhiều lần tại 1 đơn vị nhằm đánh giá việc thực hiện kết luận thanh, kiểm tra. Từ đó có biện pháp xử lý phù hợp với đơn vị, doanh nghiệp chưa nghiêm túc thực hiện, giải quyết triệt để vấn đề.
 
Bên cạnh đó, BHXH thành phố quan tâm đến công tác tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn đội ngũ cán bộ, viên chức làm công tác thanh tra, kiểm tra; đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, đối chiếu, rà soát việc tuân thủ các quy định pháp luật của đơn vị, doanh nghiệp, từ đó đưa ra các biện pháp xử lý phù hợp, kịp thời. Mặt khác, trước tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT như hiện nay, việc giao chức năng thanh tra chi, thanh tra việc sử dụng quỹ khám, chữa bệnh BHYT cho cơ quan BHXH là việc làm cần thiết, góp phần hạn chế nguy cơ vỡ quỹ BHYT.
 
Hoàng Xuân 
.