Tiếp quản Hải Phòng trong niềm vui chiến thắng
Cập nhật lúc21:41, Thứ Ba, 09/05/2017 (GMT+7)

Những ngày này 62 năm về trước, từ 3 cánh quân theo 3 hướng :Vĩnh Bảo, Hải Dương, Thủy Nguyên, bộ đội ta tiến về tiếp quản Hải Phòng. Trong đoàn quân giải phóng năm đó, có nhiều người lính “Bộ đội cụ Hồ” là hội viên Câu lạc bộ Trung dũng-Quyết thắng hiện nay. Nhớ về thời khắc 13-5-1955, họ vẫn bồi hồi, xúc động.

 

Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn Trung Dũng tiến vào tiếp quản Hải Phòng. (ảnh tư liệu)
Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn Trung Dũng tiến vào tiếp quản Hải Phòng. (ảnh tư liệu)
 
 
Vào thành phố trước làm công tác dân vận
 
Sau khi tham gia chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, đại tá Lê Sỹ Mão, nguyên Chánh Văn phòng Bộ Tư lệnh Hải quân vinh dự được vào tiếp quản Thủ đô Hà Nội (năm 1954) và thành phố Hải Phòng. Ông cho biết: “Đầu tháng 5-1955, chúng tôi được lệnh vào tiếp quản Hải Phòng. Khi đó, tôi thuộc đơn vị trinh sát thuộc Bộ Tổng tham mưu. Chúng tôi vào Hải Phòng trước ngày các đơn vị bộ đội tiến vào tiếp quản để làm công tác dân vận”. Lúc đó, do sự dụ dỗ, cưỡng ép của địch, người dân nhiều nơi đổ về Hải Phòng di cư vào miền Nam, trong đó có một số bà con đất Cảng. Các trinh sát được phân công tỏa về nhiều khu dân cư tuyên truyền, vận động nhân dân không di cư ở lại xây dựng thành phố, quê hương. Song song với đó là vận động bà con giữ gìn vệ sinh môi trường, tránh dịch bệnh. “Việc tuyên truyền, vận động không phải lúc nào cũng thuận lợi nhưng chúng tôi cố gắng cao nhất thể hiện được tinh thần của người chiến sĩ cách mạng vì nhân dân”, đại tá Lê Sỹ Mão khẳng định.
 
Hầu hết bộ đội thời kỳ chống Pháp đều là con em nông dân, rất nhiều đồng chí chưa từng bước chân đến thành phố, chưa hiểu cuộc sống của cư dân đô thị. Trước khi vào tiếp quản Hải Phòng, bộ đội được lãnh đạo các đơn vị phổ biến, chuẩn bị kỹ về tâm lý, tư tưởng, hướng dẫn từng hành vi nhỏ, cách ứng xử với người già, trẻ em, công chức, trí thức, tuyệt đối chú ý những việc không được làm để giữ gìn hình ảnh bộ đội cụ Hồ. Ông Mão nhớ lại: “Khi ra đường dân vận, chúng tôi phải đi thành tổ 3 người để hỗ trợ nhau, cũng là để tránh bị đối tượng xấu dụ dỗ, sa ngã. Mục tiêu cao nhất lúc bấy giờ là bộ đội thông qua hành động phải làm cho dân tin, dân yêu, để dân giúp đỡ bộ đội”. Do làm tốt công tác dân vận và tuyên truyền trước, người dân nội thành thông suốt chính sách của chính quyền cách mạng, hân hoan chuẩn bị đón bộ đội tiếp quản thành phố ngày 13-5 trong cờ hoa náo nức. Nhiệm vụ của bộ đội trinh sát vào trước đã hoàn thành. Sau khi tham gia tiếp quản Hải Phòng, ông Lê Sỹ Mão được cử đi học ở Liên Xô, trở về đất nước tiếp tục tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, các chiến dịch giải phóng Đà Nẵng, Sài Gòn, Trường Sa và làm nhiệm vụ quốc tế giúp nước bạn Cam- pu- chia. Ông được tặng thưởng nhiều huân, huy chương, trong đó có Huân chương Quân công.
 
Người dân đón chào nồng nhiệt
 
Trung tá Trần Thân, 86 tuổi, hiện ở phố Lý Tự Trọng (quận Hồng Bàng), năm 1955, khi tham gia tiếp quản thành phố, ông mới 24 tuổi. Ông nhớ lại: “Khi đó, tôi là khẩu đội trưởng pháo binh 75 ly thuộc tiểu đoàn 834 (Pháo binh Kinh Thanh), Sư đoàn 320. Chúng tôi tiến theo hướng từ Hải Dương qua Hỗ (An Dương ngày nay) rồi đi đến Hùng Vương, Sở Dầu, Xi Măng. Ngày 12-5, đơn vị về đến Hỗ và đóng quân tại đó. Khi quân ta tiến vào đến đâu, địch rút đi đến đó. Chúng tôi nghỉ một đêm tại Hỗ, chuẩn bị tinh thần hôm sau tiến vào nội thành”.
 
“Sáng 13-5, chúng tôi trang phục, hàng ngũ chỉnh tề tiến vào thành phố. 4 khẩu pháo của đại đội 21 di chuyển thật hùng dũng, uy nghiêm. Theo sau đại đội pháo gồm hơn 100 cán bộ, chiến sĩ là một trung đội tải đạn. Từng phút, từng giây chúng tôi tiến gần hơn vào nội thành Hải Phòng”- ông Trần Thân cho biết.Từ Hải Dương, qua các khu vực: Quỳnh Cư, Sở Dầu dân cư còn thưa thớt, vào đến khu Xi Măng, người dân đổ ra chật kín hai bên đường vẫy chào cờ, hoa, không khí rất phấn khởi. Nhiều chiến sĩ lần đầu vào thành phố nên khá lạ lẫm trước cảnh vật và đời sống đô thị . Tuy nhiên, cảm giác này mất đi rất nhanh trước sự đón chào nồng nhiệt của người dân. Đơn vị ông Thân bố trí pháo trong trận địa tại nhà máy xi măng. Các khẩu pháo đều hướng nòng ra bến Bính, nơi có chiếc tàu há mồm đang chờ đón quân địch, sẵn sàng nhả đạn khi địch “giở chứng”, không tuân thủ quy định của Hiệp định Giơ-ne-vơ. “Chúng tôi chấp hành kỷ luật tiếp quản rất nghiêm, tránh trường hợp kẻ xấu trà trộn, lợi dụng danh nghĩa bộ đội làm càn. Ấn tượng không quên với tôi lúc tiến vào thành phố là cảm giác lâng lâng của người chiến thắng, chỉ nghĩ rằng từ nay, Hải Phòng hoàn toàn sạch bóng quân thù, mình được là người tự do trong thành phố tự do”- ông Trần Thân hân hoan nhớ lại, sau khi tiếp quản Hải Phòng, năm 1960, ông Thân chuyển ngành, làm việc tại khu gang thép Thái Nguyên. Năm 1965, ông tái ngũ và năm 1984 nghỉ hưu với quân hàm trung tá, công tác tại Phòng tổ chức Quân khu Ba.
 
Phương Nam
.