Thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo
Tăng hỗ trợ ban đầu, kết nối nhà đầu tư
Cập nhật lúc11:25, Thứ Sáu, 13/10/2017 (GMT+7)

Hải Phòng là địa phương đầu tiên trong khu vực Duyên hải Bắc Bộ triển khai Quyết định số 844 Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” (gọi tắt là Đề án 844). Giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ Dương Ngọc Tuấn trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Hải Phòng chung quanh nội dung này.

 

- Đề nghị đồng chí cho biết những nội dung chính trong chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST) của trung ương và thành phố hiện nay?

 

- Đề án 844 của Chính phủ đưa ra một số nội dung trọng tâm. Đó là, nhà nước thông qua các tổ chức trung gian để các tổ chức đó cung cấp các dịch vụ hỗ trợ hoặc đầu tư cho doanh nghiệp khởi nghiệp (startup). Nhà nước tập trung vào việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cần thiết trong giai đoạn đầu khó khăn của doanh nghiệp như các hoạt động huấn luyện, đào tạo, cung cấp cơ sở vật chất - kỹ thuật để doanh nghiệp có cơ hội nâng cao khả năng khởi nghiệp, năng lực cạnh tranh, kỹ năng quản lý và vận hành doanh nghiệp, hay gọi vốn đầu tư, xác định được thị trường... Hỗ trợ của nhà nước cũng được thể hiện dưới dạng đối ứng vốn với các tổ chức trung gian và với tư nhân trong hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST. Đồng thời, tạo sự gắn kết giữa các bộ, ngành, địa phương cũng như các thành phần của hệ sinh thái khởi nghiệp như doanh nghiệp, các nhà đầu tư, các vườn ươm khởi nghiệp và tổ chức thúc đẩy kinh doanh trong việc đưa doanh nghiệp khởi nghiệp thành công…

 

Về phía Hải Phòng, tháng 6-2017, UBND thành phố ban hành Quyết định số 1394 phê duyệt Kế hoạch phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST thành phố Hải Phòng đến năm 2020. Theo đó, thành phố sẽ tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy, hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển loại hình doanh nghiệp có khả năng tăng trưởng nhanh dựa trên khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới, phát huy phần lớn sự vào cuộc của các cấp chính quyền, các trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia, nhà đầu tư…để hỗ trợ khởi nghiệp.

 

- Việc triển khai hệ thống cơ chế, chính sách hỗ trợ khởi nghiệp ĐMST, gặp phải những vướng mắc, khó khăn gì?

 

- Bên cạnh những thuận lợi, kết quả đạt được, việc hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp gặp phải một số khó khăn. Cụ thể, số lượng các quỹ đầu tư trong và ngoài nước cho khởi nghiệp sáng tạo ở Việt Nam rất ít, các quỹ này hầu hết lại không đầu tư từ giai đoạn đầu, không đầu tư nhỏ mà chỉ nhắm tới những dự án có quy mô từ vài trăm nghìn USD trở lên. Do đó, mỗi năm chỉ có khoảng 10 doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam nhận được đầu tư từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, trong khi nhu cầu vốn của các startup đang rất lớn. Việt Nam đang có làn sóng lớn các bạn trẻ tham gia khởi nghiệp, song khó khăn nhất mà các startup gặp phải là đang thiếu những khoản đầu tư nhỏ ban đầu, thường gọi là vốn “mồi” để hiện thực hóa từ ý tưởng đến mô hình kinh doanh. Trong khi đó, lực lượng sẵn sàng đầu tư vốn “mồi” là những nhà đầu tư mạo hiểm cho startup lại chưa nhiều.

 

Về các cơ chế, chính sách hỗ trợ khởi nghiệp còn thiếu tính đồng bộ và hệ thống. Một số chính sách còn thiếu quy định cụ thể áp dụng cho doanh nghiệp, mang tính khuyến khích và chung chung. Mức kinh phí hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp còn hạn chế, chưa cụ thể, chưa có định mức rõ ràng để áp dụng. Khó khăn trong thẩm định hiệu quả của phương án khởi nghiệp để làm căn cứ hỗ trợ, bởi cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp phần lớn bắt đầu bằng ý tưởng sáng tạo mới, dựa trên kỹ thuật, công nghệ cao - những lĩnh vực kinh doanh mới. Đặc điểm của loại hình này là ý tưởng sáng tạo khá phong phú, nhưng thiếu kinh nghiệm nên khả năng thành công tương đối thấp.

 

- Vậy để việc hỗ trợ các ý tưởng, dự án khởi nghiệp ĐMST đạt hiệu quả, cần có các giải pháp như thế nào?

 

- Trước hết, cần có cơ chế, chính sách đặc thù cho việc hỗ trợ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhóm khởi nghiệp của những người trẻ tuổi. Đây là nhóm các dự án khởi nghiệp tiềm năng, nhưng thường gặp khó khăn trong việc tìm kiếm được các nguồn đầu tư ban đầu. Nên tập trung vào các cơ chế chính sách thúc đẩy, hỗ trợ kết nối các nhà đầu tư và các dự án, ý tưởng khởi nghiệp ĐMST, nhằm thu hút được tối đa các khoản đầu tư để hiện thực hóa các dự án, ý tưởng. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện hệ thống các cơ chế, chính sách hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, như có các quy định hỗ trợ áp dụng cho doanh nghiệp cụ thể, có định mức rõ ràng để áp dụng. Tăng mức kinh phí hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp để đủ kích thích hoạt động khởi nghiệp của doanh nghiệp, tạo vốn “mồi” ban đầu, làm “bà đỡ” để các dự án có đủ “sức sống” trước khi các dự án tìm được các nguồn đầu tư chính.

 

Mặt khác, cần tạo hành lang pháp lý trong việc đánh giá, thẩm định để bảo đảm giá trị pháp lý cho các dự án, ý tưởng khởi nghiệp ĐMST, tạo sự tin tưởng cho các nhà đầu tư. Có cơ chế cùng đầu tư của nhà nước đối với các dự án khởi nghiệp ĐMST dưới dạng cổ phần với các nguồn đầu tư khác để hỗ trợ các dự án trọng điểm, có vai trò quan trọng trong việc thúc đấy các phát triển kinh tế xã hội.

 

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

 

Đông Hải thực hiện

 

.