Thực hiện hiệu quả xử lý vi phạm về môi trường
Phát huy vai trò người dân, trách nhiệm cơ quan quản lý
Cập nhật lúc10:03, Thứ Năm, 30/11/2017 (GMT+7)

Cùng với quá trình công nghiệp hóa, tình hình vi phạm pháp luật về môi trường trên địa bàn thành phố có xu hướng gia tăng, xảy ra trên nhiều lĩnh vực với quy mô, tính chất ngày càng phức tạp. Song, việc xử lý vi phạm trong lĩnh vực này chưa tương xứng do nhiều rào cản, vướng mắc, cần sớm tháo gỡ để đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường.

 

Kỳ 1: Chủ yếu phạt… để “tồn tại”

 

Hơn 22% số ý kiến tại các cuộc tiếp xúc cử tri chuẩn bị kỳ họp thứ 5 HĐND thành phố khoá 15 diễn ra vào trung tuần tháng 7-2017 kiến nghị các vấn đề về ô nhiễm môi trường tồn tại nhiều năm qua, chủ yếu từ việc xả thải của các công ty thuộc các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố. Trong khi, từ năm 2013 đến nay, TAND thành phố chỉ thụ lý, giải quyết 2 vụ án về tội phạm môi trường. Con số trên chưa phản ánh tính quyết liệt, đấu tranh, điều tra, xử lý các hành vi gây ô nhiễm môi trường hiện nay.

 

Nguồn gây ô nhiễm nhiều, đa dạng

 

Ông Nguyễn Văn Hà ở xã Nam Sơn (huyện An Dương) bức xúc phản ánh: Nhiều năm nay, hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH sản xuất Hưng Thịnh tại xã Nam Sơn xả khí thải, khói bụi, nước thải ra kênh Bắc - Nam - Hồng gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng cuộc sống của người dân. Các cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra và kết luận kiến nghị của người dân là có cơ sở. Song, đến nay, việc khắc phục ô nhiễm môi trường tại công ty chưa được thực hiện. Tại huyện Thủy Nguyên, qua các cuộc tiếp xúc cử tri, người dân phản ánh nhiều hoạt động gây ô nhiễm môi trường của Công ty cổ phần SHINEC,  một số công ty tại khu công nghiệp Nam Cầu Kiền thuộc xã Hoàng Động, Hoa Động. Đồng thời đề nghị thành phố có giải pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường tại xã Tam Hưng - thị trấn Minh Đức và các khu vực lân cận do các nhà máy: Nhiệt điện, Xi măng Chinfon… gây ra nhiều năm nay.

 

Theo thống kê của Sở Tài nguyên- Môi trường (TN-MT), thành phố có hơn 1.700 cơ sở sản xuất công nghiệp. 82% số cơ sở sản xuất công nghiệp nằm tại các cụm công nghiệp nhỏ và vừa như Đồng Hòa, Lãm Hà (quận Kiến An), Bắc Sơn, An Hồng (huyện An Dương), Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên)… không có nhà máy xử lý nước thải tập trung, nước thải công nghiệp được thoát chung với nước thải sinh hoạt. 54% các cơ sở sản xuất chưa lập hoặc chưa được phê duyệt hồ sơ bảo vệ môi trường. Cùng với đó, hệ thống bệnh viện, trung tâm y tế ngày càng phát triển, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân. Song, chỉ một số bệnh viện lớn có hệ thống xử lý nước thải, chất thải nguy hại như Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp, Phụ sản, Trẻ em…, còn lại hầu hết các bệnh viện và cơ sở y tế khác xả nước thải, chất thải trực tiếp ra môi trường.

 

Trong hoạt động sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn, mỗi ngày có khoảng 563 tấn chất thải rắn phát sinh, trong đó 1,1% lượng rác thải từ bao bì phân bón hóa học, chất bảo vệ thực vật. Tất cả khối lượng rác này hiện chưa được xử lý theo đúng quy định. Thêm vào đó, 47 làng nghề truyền thống nằm xen kẽ trong khu dân cư, chật hẹp, công nghệ sản xuất lạc hậu cũng chưa có đề án, cam kết bảo vệ môi trường và thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường. Kết quả quan trắc của Sở TN-MT hằng năm cho thấy: môi trường không khí, bụi, tiếng ồn tại các làng nghề tiếp tục gia tăng, đặc biệt các làng nghề tái chế phế liệu Tràng Minh (quận Kiến An), đúc gang Mỹ Đồng, chế biến vật liệu xây dựng Lại Xuân, An Sơn (huyện Thủy Nguyên)…

 

Tình trạng một số đối tượng lợi dụng các cảng biển, quy định tạm nhập, tái xuất hàng hóa để vận chuyển chất thải rắn, phế liệu nguy hại vào Hải Phòng… rồi từ chối nhận hàng diễn ra ngày càng nhiều. Thống kê của Cục Hải quan Hải Phòng cho thấy, đến tháng 10-2017, cảng biển Hải Phòng tồn đọng 2.836 công-ten-nơ hàng hóa vô chủ. Qua kiểm tra có 400 công-ten-nơ là hàng không đủ điều kiện sử dụng, giá trị thấp; hơn 800 công-ten-nơ là lốp cao-su cũ nát và 300 công-ten-nơ lưu cữu từ nhiều năm nay, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao. Với 38 cảng trên địa bàn thành phố, tình trạng trên nếu không được kiểm soát chặt chẽ sẽ tăng nguy cơ biến Hải Phòng thành bãi rác thải của một số nước phát triển trên thế giới.

 

Có thể thấy, với sự gia tăng dân số, tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhanh, những vi phạm về pháp luật môi trường diễn ra ngày một nhiều, trên mọi lĩnh vực.

 

Nặng xử phạt hành chính, nhẹ truy tố

 

Để hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường, các ngành chức năng tăng cường thanh, kiểm tra, phát hiện nhiều vi phạm pháp luật về môi trường trong lĩnh vực đất đai, khai thác khoáng sản, tài nguyên nước... Theo thống kê của Công an thành phố và Sở TN-MT, mỗi năm có vài trăm cá nhân, tổ chức bị xử phạt hành chính với số tiền hàng chục tỷ đồng do vi phạm các quy định về môi trường, để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Đáng lưu ý, số tổ chức, cá nhân vi phạm năm sau luôn cao hơn năm trước. Đơn cử, 6 tháng đầu năm 2017, Thanh tra Sở TNMT ra quyết định xử phạt 28 tổ chức có hành vi vi phạm môi trường với số tiền 2,6 tỷ đồng, bằng 118% mức xử phạt cả năm 2016, bằng 125% mức xử phạt cả năm 2015. Song, việc xử lý chủ yếu dừng ở xử phạt hành chính, rất ít hành vi vi phạm về môi trường bị khởi tố điều tra về hình sự.

 

Kiểm sát viên Nguyễn Thị Thu Hà (VKSND thành phố) cho biết: Từ năm 2013 đến nay, toàn ngành phát hiện và khởi tố 3 vụ án với 6 bị can về các tội phạm liên quan đến môi trường. Trong số các vụ án khởi tố, TAND thành phố xét xử 4 bị cáo về hành vi vận chuyển 52 cá thể tê tê với tội danh vi phạm các quy định bảo vệ động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ. TAND huyện Tiên Lãng xét xử 2 bị cáo về hành vi hủy hoại hơn 5.000 m2 rừng phòng hộ với tội danh hủy hoại rừng. Riêng vụ án đưa 80 công-ten-nơ phế liệu, trong đó có 18 công-ten-nơ chất thải nguy hại vào cảng Hải Phòng được VKSND thành phố khởi tố với tội danh “đưa chất thải vào lãnh thổ Việt Nam” phải tạm đình chỉ điều tra do không xác định được người mua hàng.

 

Việc xử lý vi phạm pháp luật về môi trường theo Nghị định 155/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường với mức phạt tiền tối đa đối với một hànhvivi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường là 1 tỷ đồng đối với cá nhân và 2 tỷ đồng đối với tổ chức chưa đủ sức răn đe. Bằng chứng là các vi phạm diễn ra ngày một nhiều với mức độ nghiêm trọng gia tăng trở thành nỗi bức xúc của người dân, khiến các cấp chính quyền lo lắng. Trong khi đó, việc hình sự các vi phạm có sức răn đe mạnh rất ít được thực hiện. Đâu là nguyên nhân của tình trạng này ?

 

Hiện Hải Phòng có 6 khu công nghiệp và 5 cụm công nghiệp đang hoạt động trong tổng số 17 khu công nghiệp và 11 cụm công nghiệp được quy hoạch với diện tích gần 10 nghìn ha, có một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất tiềm ẩn nguồn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Từ năm 2011 đến nay, Thanh tra Sở TN-MT kiểm tra, xử phạt hành chính hơn 200 tổ chức vi phạm lĩnh vực tài nguyên môi trường với số tiền hơn 11,5 tỷ đồng. Công an thành phố kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính 3.471 vụ với 3.520 đối tượng, tổng số tiền xử phạt hơn 21,4 tỷ đồng.

 

Kỳ 2:Văn bản pháp luật thiếu chặt chẽ, phát hiện vi phạm chưa cao

 

Theo thống kê của Bộ Tư pháp, hiện có khoảng 300 văn bản pháp luật về bảo vệ môi trường để điều chỉnh hành vi của các cá nhân, tổ chức, các hoạt động kinh tế, các quy trình kỹ thuật, quy trình sử dụng nguyên liệu trong sản xuất. Tuy nhiên, hệ thống các văn bản này chưa hoàn thiện, thiếu đồng bộ, tính ổn định không cao, làm hạn chế hiệu quả điều chỉnh hành vi của các cá nhân, tổ chức trong việc bảo vệ môi trường.

 

Quy định pháp luật vừa thiếu, vừa lỏng

 

Năm 2015, Nguyễn Văn Hùng, sinh năm 1970, đăng ký hộ khẩu thường trú tại phố Kiến Thiết, phường Sở Dầu (quận Hồng Bàng) làm và sử dụng giấy tờ giả khai báo hải quan tại Chi cục Hải quan khu vực 2 (Cục Hải quan Hải Phòng) để nhập khẩu 80 công-ten-nơ phế liệu quan trọng. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 18/80 công-ten-nơ chứa chất thải nguy hại. Quá trình điều tra, Hùng khai chỉ nhập phế liệu, không biết có chứa chất thải nguy hại và từ chối nhận hàng. Do các công-ten-nơ được gửi từ các công ty nước ngoài, nên cơ quan chức năng Việt Nam đề nghị cơ quan chức năng của Hồng Kông (Trung Quốc) xác định chủ thể giao dịch mua hàng và thanh toán tiền, song đến nay chưa có kết quả. Vì vậy, năm 2016, các cơ quan tiến hành tố tụng thành phố mới chỉ xét xử Hùng về tội “làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”, còn vụ án đưa chất thải vào lãnh thổ Việt Nam phải tạm đình chỉ điều tra.

 

Đây là một trong những vụ án hình sự điển hình liên quan đến vi phạm pháp luật về môi trường, nhưng lại không thể truy tố. Từ năm 2011 đến nay, Phòng Cảnh sát môi trường (Công an thành phố) phát hiện 14 vụ việc có dấu hiệu phạm tội, khởi tố điều tra 8 vụ với các tội danh, nhưng hầu hết không phải là tội danh về môi trường mà là các tội buôn lậu, làm giả giấy tờ, kinh doanh trái phép…

 

Kiểm sát viên Nguyễn Thị Thu Hà (Viện KSND thành phố) cho biết: Phương thức, thủ đoạn của tội phạm về môi trường ngày càng tinh vi, có sự đối phó với các cơ quan chức năng. Trong khi đó, hệ thống văn bản QPPL thiếu đồng bộ, chưa rõ ràng, chế tài chưa đủ sức răn đe, nên nhiều đối tượng “lách luật”. Ví dụ, Luật Thương mại quy định: Bên mua có quyền từ chối nhận hàng hóa không phù hợp với hợp đồng theo quy định. Bởi vậy, hầu hết các vụ việc vi phạm pháp luật về môi trường, khi bị phát hiện, người mua đều làm văn bản từ chối nhận hàng với lý do hàng hóa bị gửi nhầm hoặc không biết lô hàng chứa chất thải nguy hại, động vật hoang dã… Việc yêu cầu tương trợ tư pháp để điều tra chậm và ít có kết quả trả lời nên chưa đủ căn cứ để xử lý. Bên cạnh đó, ngày càng nhiều pháp nhân có hành vi vi phạm gây ô nhiễm môi trường, song, Bộ luật Hình sự năm 2009 chưa quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân, nên việc xử lý trách nhiệm của pháp nhân hiện chỉ dừng ở hình thức xử lý hành chính. Trong khi đó, mức xử phạt hành chính hiện chưa đủ sức răn đe.

 

Luật sư Nguyễn Thị Thùy, Văn phòng luật sư Lam Sơn cho biết: Hậu quả là yếu tố quan trọng để truy tố tội phạm môi trường. Song, khi các đối tượng chưa đổ thải ra môi trường thì chưa cấu thành tội phạm; nhưng khi đã đổ xuống biển, ao, hồ thì rất khó xác định trọng lượng cụ thể, do đó, nguy cơ bỏ lọt tội phạm rất cao. Một điểm đáng lưu ý khác là nhiều khi hậu quả từ vi phạm về môi trường không xảy ra ngay mà ở dạng gián tiếp hay tiềm ẩn, phải sau một thời gian dài mới phát tác. Khi ấy, có khả năng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự không còn. Bộ luật Hình sự (BLHS) 2009 chưa định lượng được vấn đề này.

 

Lực lượng chức năng mỏng về người, thiếu về kỹ thuật

 

Một thực tế hiện nay, phần lớn các vụ việc về môi trường là do người dân phát hiện, các cơ quan chức năng sau đó mới vào cuộc xử lý những sai phạm. Theo thống kê của Công an thành phố, lực lượng cảnh sát môi trường (CSMT) có các đội công tác quản lý theo lĩnh vực, địa bàn phụ trách, công an cấp quận, huyện có các tổ cảnh sát môi trường. Song lực lượng còn mỏng, thiếu các trang thiết bị kỹ thuật cần thiết, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế trong việc xử lý vi phạm về môi trường.

 

Tại hội thảo “Thực trạng tổ chức thi hành các quy định về tội phạm môi trường trên địa bàn thành phố” do Sở Tư pháp vừa tổ chức, Trưởng Phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm môi trường (Công an thành phố) Đặng Thế Dũng thông tin: Theo quy định pháp luật, lực lượng CSMT  được giao nhiệm vụ tiến hành điều tra, khám nghiệm hiện trường, ra quyết định khởi tố vụ án… Tuy nhiên đơn vị không có điều tra viên môi trường nên gặp nhiều khó khăn trong hoạt động nghiệp vụ. Cán bộ cấp quận, huyện còn mỏng, hoạt động kiêm nhiệm, chưa thành lập được đội cảnh sát môi trường độc lập, nên khó khăn khi triển khai nghiệp vụ nắm tình hình, kịp thời phát hiện, điều tra vi phạm. Về trang thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác chuyên môn, đơn vị được trang bị 1 trạm kiểm định môi trường di động và một số thiết bị khác, song vẫn thiếu nhiều thiết bị quan trọng như thiết bị đo khí thải, đo lưu lượng nước thải, không khí… chưa đáp ứng yêu cầu. Như để xử lý tình trạng khai thác khoáng sản, cát trên các tuyến sông, CSMT phải mượn phương tiện di chuyển, ống nhòm nhìn đêm, camera quay đêm… để phục vụ hoạt động nghiệp vụ.

 

Sở TN-MT là cơ quan có trách nhiệm phát hiện, thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về môi trường theo quy định của pháp luật. Song, lực lượng cán bộ về bảo vệ môi trường hạn chế về chất lượng, số lượng. Cũng tại hội thảo trên, Phó chánh Văn phòng Sở TN-MT Bùi Vương Bình cho biết: Hệ thống cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường từ thành phố đến phường, xã, thị trấn dù được thành lập hơn 14 năm qua nhưng hiện chưa tương xứng với nhiệm vụ đặt ra, thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan từ trên xuống dưới, giữa các ngành. Đội ngũ cán bộ quản lý môi trường thiếu về số lượng, thiếu những kinh nghiệm về chuyên môn và quản lý, thiết bị và kinh phí hoạt động. Công tác thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ luật pháp về bảo vệ môi trường đối với các đơn vị, cá nhân có hoạt động liên quan đến xả thải ra môi trường chưa được tiến hành thường xuyên, chưa thống nhất, dẫn tới hiệu quả chưa cao.

 

Một nguyên nhân khác gây ra ô nhiễm môi trường chính là sự thiếu trách nhiệm của nhiều doanh nghiệp, cá nhân. Công tác thanh tra, kiểm tra về môi trường của các cơ quan chức năng đối với các cơ sở sản xuất dường như vẫn mang tính hình thức, xử lý vi phạm kiểu “phạt để tồn tại” phổ biến. Công tác thẩm định và đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đầu tư còn bất cập, chưa được coi trọng đúng mức.

 

Ngoài ra, công tác tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi trường còn hạn chế. Nhiều người dân, doanh nghiệp nghĩ rằng những việc mình làm là quá nhỏ bé, không đủ để gây hại môi trường. Một số người khác lại cho rằng việc bảo vệ môi trường là trách nhiệm của nhà nước, của chính quyền mà không phải là của người dân... Thực tế, hành vi phá hoại môi trường của từng người, từng doanh nghiệp tuy có thể chỉ gây ảnh hưởng nhỏ, nhưng tập hợp tổng thể lại có sức tàn phá khủng khiếp.

 

Đây là những nguyên nhân khiến việc phát hiện, xử lý tội phạm môi trường còn gặp khó khăn, chưa phản ánh đúng thực trạng hiện nay.

 

Kỳ cuối: Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý kiên quyết

 

Chương 19, Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2018) có 12 điều quy định các tội xâm phạm đến môi trường, tạo hành lang pháp lý để các cơ quan tư pháp xử lý các tội phạm về môi trường. Song, để ngăn ngừa và phát hiện sớm các tội phạm về môi trường, thành phố tạo điều kiện cơ sở vật chất, xây dựng lực lượng; tăng cường trách nhiệm của các cơ quan tư pháp, cơ quan quản lý nhà nước về môi trường; đồng thời phát huy vai trò giám sát, phối hợp của người dân và các đoàn thể xã hội.

 

Sớm ban hành các quy định mới về môi trường

 

Lần đầu trong lịch sử lập pháp hình sự, Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 quy định trách nhiệm hình sự đối với các pháp nhân thương mại, gồm các hình thức: Phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn, đình chỉ hoạt động vĩnh viễn, cấm huy động vốn, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2015 cũng định lượng hóa các vi phạm môi trường của doanh nghiệp như lưu lượng xả thải, khối lượng chất thải rắn thải ra, số lần vượt quy chuẩn môi trường… để làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự. Đặc biệt, BLHS năm 2015 tăng nặng mức xử lý các hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường, phạt tiền đến 3 tỷ đồng hoặc phạt tù đến 7 năm, nhằm bảo đảm tính răn đe.

 

Đoàn giám sát của HĐND thành phố giám sát việc quản lý, khai thác tài nguyên khoáng sản; việc thu thuế, phí, lệ phí bảo vệ môi trường tại địa bàn huyện Thủy Nguyên.                                         Ảnh: Hoàng Phước

Đoàn giám sát của HĐND thành phố giám sát việc quản lý, khai thác tài nguyên khoáng sản; việc thu thuế, phí, lệ phí bảo vệ môi trường tại địa bàn huyện Thủy Nguyên.

Ảnh: Hoàng Phước

 

Theo lãnh đạo Phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm môi trường: Việc áp dụng BLHS năm 2015 trong thời gian tới bước đầu sẽ tạo thuận lợi cho công tác phát hiện, xử lý tội phạm môi trường. Song, do việc quy định mức lượng hình quá cao, một số quy định chưa cụ thể nên trong thời gian đầu sẽ khó áp dụng vào thực tiễn. Đề nghị các cơ quan chức năng sớm hướng dẫn cụ thể một số điều của BLHS, sửa đổi một số điều của Luật Thương mại và các luật liên quan cho phù hợp. Bộ Công an kiện toàn tổ chức bộ máy, đầu tư trang thiết bị cho lực lượng CSMT, đặc biệt là cấp quận, huyện để đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

 

Phó chánh Tòa Hình sự (TAND thành phố) Nguyễn Văn Thiệm cho biết: Từ thực tiễn xét xử, cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền các cấp cần tăng cường công tác quản lý, nâng cao trách nhiệm trong việc quản lý Nhà nước về môi trường, thực hiện thẩm quyền của mình trong xử lý các vi phạm về môi trường. Đồng thời, trong quá trình xử lý các vụ việc vi phạm môi trường cần xem xét trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc cấp phép, kiểm tra để các doanh nghiệp vi phạm mà không phát hiện, xử lý theo chức năng quy định.

 

Để pháp luật được thực hiện nghiêm, việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật là rất cần thiết. Phó trưởng Phòng Quản lý xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC) và theo dõi thi hành pháp luật (Sở Tư pháp) Hoàng Thị Thùy Châm cho biết: Sở Tư pháp phối hợp các cấp, các ngành đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trong nhân dân, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức các quy định của pháp luật về môi trường. Trong đó, tập trung tuyên truyền các văn bản pháp luật mới, như BLHS năm 2015, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS, Bộ Luật Tố tụng hình sự…, qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về môi trường từ doanh nghiệp đến người dân.

 

Nêu cao vai trò giám sát của cộng đồng dân cư

 

Theo Phó chủ tịch  Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Nguyễn Tràng Thành, Người dân là đối tượng bị ảnh hưởng và có thể phát hiện sớm nhất những vi phạm môi trường của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, qua đó thông tin, tố giác để các cơ quan chức năng vào cuộc chỉ rõ sai phạm và có chế tài xử lý. Cùng với đó, cơ quan báo chí cũng có vai trò quan trọng trong việc giám sát, phát hiện, tố giác những hành vi vi phạm pháp luật về môi trường. Hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường cần bổ sung cụ thể quy định về vai trò giám sát tại chỗ, nhất là của người dân, Mặt trận và các đoàn thể, cơ quan báo chí đối với các dự án liên quan đến lĩnh vực môi trường.

Để nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm về môi trường, trong khi hệ thống pháp luật dần được hoàn thiện, lực lượng CSMT, Sở TNMT chủ động nắm chắc tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường để tham mưu với các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương xác định địa bàn, lĩnh vực trọng điểm về môi trường, tập trung lực lượng đấu tranh. Đồng thời phát huy vai trò giám sát của cộng đồng dân cư, chủ động tiếp nhận và kịp thời xử lý thông tin phản ánh về tình hình vi phạm môi trường, thi hành pháp luật về môi trường để có chính sách, biện pháp xử lý kịp thời, phù hợp yêu cầu thực tiễn. UBND thành phố công khai các thông tin về xử lý chất thải, về các hoạt động môi trường để cộng đồng dân cư, tổ chức đoàn thể theo dõi giám sát.

 

Vi phạm về môi trường tại Hải Phòng còn nhiều diễn biến, phức tạp, trên nhiều lĩnh vực kinh tế, xã hội có nguy cơ nghiêm trọng, nếu không bị phát hiện, ngăn chặn sớm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế- xã hội của thành phố, xâm phạm trực tiếp đến quyền lợi của người dân. Trong Báo cáo Điều chỉnh và bổ sung quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xã hội thành phố đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 của UBND thành phố trình kỳ họp thứ 6 HĐND thành phố khóa 15 sắp tới có nêu: “Phát triển thành phố Hải Phòng theo hướng kết hợp chặt chẽ với bảo vệ môi trường, bảo vệ cảnh quan cho phát triển du lịch - nghỉ dưỡng, bảo đảm việc khai thác và sử dụng lâu dài các nguồn tài nguyên và giữ vững cân bằng sinh thái, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng tới nền kinh tế xanh, thân thiện môi trường.” Với chủ trương nhất quán của thành phố trong việc phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường thời kỳ Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa, hoạt động thanh kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường cần tiếp tục duy trì nền nếp, hiệu quả cao.

 

Hải Phòng đang thực hiện đúng chủ trương của Đảng, Nhà nước “Kiên quyết không phát triển kinh tế bằng mọi giá, kể cả đánh đổi môi trường” qua việc không phê duyệt, cấp phép đầu tư các dự án có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường, hủy hoại thiên nhiên, không xem xét cơ chế đặc thù, chiếu cố hay miễn, hoãn thực hiện các yêu cầu về bảo vệ môi trường đối với tất cả các dự án. Đó là điều kiện quan trọng và cần thiết trong sự nghiệp Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa, xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố Cảng xanh, văn minh, hiện đại, phát triển bền vững trong những năm tới.

 

Báo cáo Điều chỉnh và bổ sung quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xã hội thành phố đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 của UBND thành phố trình kỳ họp thứ 6 HĐND khóa 15 của thành phố đặt mục tiêu: Tỷ lệ che phủ rừng và cây xanh đến năm 2030 đạt 25%. Thu gom và xử lý 100% rác thải đô thị; thu gom xử lý rác thải nông thôn đạt 90% vào năm 2020; 95% vào năm 2025 và 100% vào năm 2030. 100% khu công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung vận hành đạt tiêu chuẩn môi trường. Tỷ lệ xử lý nước thải sinh hoạt đạt trên 5%, xử lý nước thải công nghiệp đạt trên 10% vào năm 2020 và tương ứng trên 40% và trên 70% vào năm 2030. Xanh hóa các ngành, lĩnh vực và khuyến khích phát triển các ngành kinh tế sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên với giá trị gia tăng cao.

 

  Ngọc Hải

 

.