Phương pháp bàn tay nặn bột: Khó khăn khi triển khai trên diện rộng
Cập nhật lúc08:41, Thứ Ba, 04/06/2013 (GMT+7)

Phát huy tính sáng tạo của học sinh

Tiết Sinh học tại lớp 6A8 của cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hường, Trường THCS Chu Văn An (Ngô Quyền) về “Biến dạng của rễ” theo phương pháp “Bàn tay nặn bột” không giống những tiết học trước đây. Học sinh được chia làm 4 nhóm, mỗi nhóm 5 em, với 6 mẫu vật do các học sinh mang đến lớp gồm cây tầm gửi, khoai lang, tơ hồng, trầu không, bần, vạn niên thanh.

Sau khi học sinh tự kiểm tra mẫu vật, căn cứ vào tiêu chí học sinh lựa chọn, cô giáo yêu cầu sắp xếp, chia thành hai nhóm rễ, để học sinh tự tìm hiểu về phân loại lưỡng phân. Tiếp đó, cô giáo yêu cầu học sinh báo cáo kết quả hình thành biểu tượng ban đầu và các nhóm nhận xét chéo biểu tượng mà các bạn nêu ra. Học sinh được tự do nêu câu hỏi hình thành giả thuyết, đề xuất giả thuyết, phương án kiểm chứng rồi trình bày trước lớp. Sau khi tiếp tục thảo luận, tìm tòi và tự nghiên cứu, học sinh dự đoán kết quả và so sánh với biểu tượng ban đầu để chỉnh sửa. Qua đó, rút ra kết luận về kiến thức bài học. Sách giáo khoa chỉ xuất hiện vào phút cuối của giờ học để đối chiếu, kiểm chứng với kết quả các em tự tìm tòi, nghiên cứu và rút ra.

Theo nhà giáo Đào Hồng Tuyến, Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An, hưởng ứng Đề án “Triển khai phương pháp bàn tay nặn bột ở trường phổ thông giai đoạn 2011-2015” của Bộ GD-ĐT, nhà trường chọn ba môn Hóa học, Vật lý và Sinh học để áp dụng thí điểm phương pháp này. Kết quả cho thấy, phương pháp này phát huy tính sáng tạo của giáo viên và học sinh. Các giáo viên hạn chế thuyết trình, diễn giải; học sinh chủ động tiếp nhận, hình thành kiến thức, tự kiểm chứng qua các thí nghiệm nên hiểu bài và nắm kiến thức sâu hơn. Phương pháp này giúp học sinh phát triển tốt các kỹ năng quan sát, phân tích, lập luận, phán đoán, và tổng hợp. 

Tiết học môn Sinh học theo phương pháp bàn tay nặn bột của giáo viên Trường THCS Chu Văn An (quận Ngô Quyền).
Tiết học môn Sinh học theo phương pháp bàn tay nặn bột của giáo viên Trường THCS Chu Văn An (quận Ngô Quyền).

Cần có hướng dẫn cụ thể

Theo lãnh đạo Phòng Trung học phổ thông (Sở GD-ĐT), dạy theo phương pháp này, sĩ số mỗi lớp học chỉ 20-25 học sinh, nhưng thực tế, các lớp học hiện có 40 đến 60 học sinh. Bàn ghế các trường học hiện nay cũng không thuận lợi cho việc tổ chức học tập theo nhóm. Thời gian dạy một tiết học quy định là 45 phút, nhưng giờ học bằng phương pháp này có khi kéo dài 60 phút. Trong khi đó, kỹ năng thực hành thí nghiệm của học sinh còn yếu. Tài liệu hướng dẫn, tài liệu tham khảo cho giáo viên và học sinh về phương pháp này chưa nhiều.

Thầy giáo Đào Hồng Tuyến cho rằng, muốn áp dụng phương pháp này, giáo viên phải chuyên tâm và có nhiều thời gian, nhưng hiện đội ngũ giáo viên bậc THCS phải dạy hai môn và tham gia một một số công việc ngoài nhiệm vụ chuyên môn. Đồng nhất với ý kiến này, thầy giáo Hà Huy Hiệp, giáo viên Trường THCS Nguyễn Bá Ngọc (quận Lê Chân) cho rằng, để tiết dạy thành công, các giáo viên phải dành nhiều thời gian soạn bài và chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ thí nghiệm, trong khi số tiết dạy của các giáo viên THCS bằng nhau. Việc kiểm tra, đánh giá học sinh còn lúng túng do chưa có hướng dẫn cụ thể.

Phó giám đốc Sở GD-ĐT Nguyễn Xuân Trường cho rằng, quá trình thí điểm phương pháp này, các trường nên so sánh với các phương pháp dạy khác để tìm ra tính ưu việt. Thực tế, bất cứ phương pháp dạy học nào cũng có điểm tích cực và hạn chế. Do đó, mỗi giáo viên nên lựa chọn, áp dụng phương pháp dạy phù hợp với đặc điểm, trình độ nhận thức học sinh và cơ sở vật chất hiện có. Điều quan trọng là phát huy được tính sáng tạo, tích cực, khơi dậy sự đam mê trong học tập của học sinh.

Bích Hạnh

123456789_STATIC_v1.haiphong.cate.ad.outside.1_STATIC_987654321