Nhà ở công nhân các khu công nghiệp, cụm công nghiệp: Nhu cầu lớn, phát triển chậm
Cập nhật lúc21:59, Thứ Ba, 13/12/2016 (GMT+7)

Hải Phòng có hàng chục nghìn công nhân đang làm việc tại các khu, cụm công nghiệp tập trung đang sống trong những căn nhà không bảo đảm điều kiện sống. Thực hiện các nghị quyết, quyết định của Chính phủ về phát triển nhà ở cho công nhân lao động tại các khu công nghiệp, thành phố có các văn bản khuyến khích các đơn vị, doanh nghiệp xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở công nhân. Tuy nhiên, trong 5-6 năm qua, số lượng dự án nhà dành cho công nhân quá ít, tiến độ chậm, rất ít sản phẩm nào ra thị trường. Đây cũng là thực trạng của nhiều địa phương, được nêu tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc về nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân do Chính phủ tổ chức đầu tháng 12 này.

 

Khu nhà ở cho công nhân thuê của Công ty TNHH Đỉnh Vàng là dự án nhà ở công nhân đầu tiên đưa vào sử dụng tại Hải Phòng. 							       Ảnh: Hoàng Phước

Khu nhà ở cho công nhân thuê của Công ty TNHH Đỉnh Vàng là dự án nhà ở công nhân đầu tiên đưa vào sử dụng tại Hải Phòng.

Ảnh: Hoàng Phước

 
 
Mới có 2 dự án triển khai
 
Theo khảo sát của ngành Xây dựng Hải Phòng, toàn thành phố hiện có khoảng 52.000 công nhân đang làm việc trong các khu, cụm công nghiệp tập trung. Trong đó, chỉ khoảng 30% số công nhân tự lo được nhà ở, còn khoảng 70% (chủ yếu là lao động nhập cư) có nhu cầu thuê nhà ở. Hiện nay, hầu hết công nhân thuê phòng trọ gần nơi làm việc. Tình trạng chung của các phòng trọ là nhà cấp 4 hoặc nhà tạm, không gian chật hẹp (thông thường 2-3 lao động thuê chung căn phòng khoảng 10m2), diện tích sử dụng bình quân chỉ xấp xỉ 2-3m2/người, thiếu các tiện nghi sinh hoạt, thậm chí cả điện, nước. Các điều kiện về vui chơi, giải trí, thể thao, nghỉ ngơi, học tập... đều không có. Việc đầu tư các công trình hạ tầng kỹ thuật như cấp nước, thoát nước, điện, thu gom rác... không được quan tâm, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người lao động để tái sản xuất sức lao động. Điều này tác động không nhỏ đến sự ổn định nguồn nhân lực của các doanh nghiệp.
 
Hiện trên địa bàn các quận, huyện:  Dương Kinh, Kiến An, Đồ Sơn, Kiến Thụy, An Dương, An Lão, Thủy Nguyên có khá nhiều các khu, cụm công nghiệp tập trung, nhưng đều chưa có quỹ nhà ở dành cho công nhân lao động.
 
Theo quy hoạch, toàn thành phố sẽ xây dựng và phát triển 17 khu kinh tế, khu công nghiệp và 15 cụm công nghiệp. Trong tương lai, nếu toàn bộ khu kinh tế, khu, cụm công nghiệp được “lấp đầy”, thu hút khoảng 250.000 lao động, trong đó một phần không nhỏ là công nhân lao động ngoại thành, ngoại tỉnh, nhu cầu về nhà ở sẽ rất lớn. Hải Phòng cũng như nhiều địa phương trên cả nước chưa đạt chỉ tiêu đề ra trong Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia về phát triển nhà ở xã hội cho người nghèo, người thu nhập thấp khu vực đô thị, công nhân khu công nghiệp.
 
Cần thêm những cơ chế thu hút đầu tư
 
Tại Hội nghị trực tuyến diễn ra vào ngày 7-12 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà cho rằng, nguyên nhân của tình trạng trên là do một số địa phương chưa quan tâm đúng mức đến phát triển nhà ở xã hội, chưa đưa vào kế hoạch phát triển KT-XH hàng năm theo quy định pháp luật; trong quy hoạch đô thị, khu công nghiệp chưa xác định rõ quỹ đất cho phát triển nhà ở xã hội. Nguồn vốn đầu tư phát triển nhà ở chưa nhiều, chưa đa dạng; cơ cấu sản phẩm nhà ở xã hội còn mất cân đối, việc phát triển phân khúc nhà này tuy được ưu đãi nhưng rất chậm, do nhu cầu nhà ở cho thuê cần vốn lớn, thời gian thu hồi vốn dài, trong khi nguồn vốn hiện nay chủ yếu cho vay thương mại ngắn hạn, tiền thuê nhà không đủ bù đắp chi phí đầu tư xây dựng và chi phí tài chính. Mức sống công nhân trong các khu, cụm công nghiệp mặc dù có cải thiện, nhưng còn thấp, rất khó khăn trong chi trả chi phí thuê nhà ở, kể cả đã được Nhà nước hỗ trợ một phần...
 
Tại Hải Phòng, một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến việc triển khai các dự án xây dựng nhà ở cho công nhân là do việc phê duyệt các dự án đầu tư xây dựng khu, cụm công nghiệp trước đây chưa gắn với quy hoạch quỹ đất để xây dựng nhà ở công nhân nên các doanh nghiệp chưa có quỹ đất gần các khu, cụm công nghiệp. Bên cạnh đó, thủ tục hành chính rườm rà, chồng chéo, thiếu minh bạch. Thời gian từ khi nhà đầu tư làm thủ tục xin giao đất, thuê đất đến khi được bàn giao đất “sạch” kéo dài, vướng mắc nhiều trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, dẫn đến mất thời cơ đầu tư, giảm sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.
 
Theo ông Nguyễn Ngọc Thành, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản Hải Phòng, để tạo được quỹ nhà ở dành cho công nhân các khu, cụm công nghiệp, thành phố cần có thêm cơ chế tạo điều kiện cho chủ đầu tư các khu, cụm công nghiệp phát triển nhà ở cho công nhân, kèm theo đó là cơ chế giảm thuế cho các nhà đầu tư này nhằm cân đối giữa mục tiêu tăng trưởng và ổn định xã hội, bởi đầu tư cho nhà ở cho công nhân chính là đầu tư cho phát triển nguồn lực xã hội. Mặt khác, có quy hoạch vùng phát triển nhà ở công nhân, xác định các khu vực dành để phát triển nhà ở công nhân, với các kết nối bằng phương tiện giao thông công cộng hợp lý. Ý kiến của nhiều  chuyên gia về bất động sản cho rằng, các đô thị trên toàn quốc có thể hình thành các “ khu đô thị, thành phố công nhân” với nhà ở chi phí thấp, tiện ích tốt cung cấp nguồn lực cho các nhà máy, xí nghiệp.
 
 
Nhằm tạo điều kiện chăm lo cho người lao động, trong những năm gần đây, thành phố triển khai 7 dự án xây dựng nhà ở cho công nhân thuê, do các doanh nghiệp đầu tư từ nguồn ngoài ngân sách, với quy mô hơn 4.555 căn hộ; diện tích sàn hơn 353.300m2, tổng diện tích đất hơn 20,7ha. Nhưng đến nay, mới có dự án của Công ty CP Hóa dầu và xơ sợi dầu khí tại Lô N3, Khu công nghiệp Đình Vũ hoàn thành giai đoạn 1 (diện tích sàn 10.800m2), với tổng số 154 căn đã xây dựng xong phần thô. Dự án khu nhà ở cho công nhân thuê do Công ty TNHH Đỉnh Vàng làm chủ đầu tư tại phường Hải Thành, quận Dương Kinh xây dựng xong 9 nhà ở 2 tầng, bố trí chỗ ở cho 864 công nhân của công ty thuê với giá hợp lý, nên thời gian đầu hoạt động hiệu quả khá tốt; hiện 13 nhà 2 tầng còn lại đang triển khai. 5 dự án còn lại chưa khởi công.
 
Việt Hưng
.