Thu hồi đất của các doanh nghiệp vi phạm
Cập nhật lúc21:36, Thứ Hai, 09/01/2017 (GMT+7)

Từ tháng 7 đến tháng 12-2016, Sở Tài nguyên-Môi trường (TNMT) hoàn tất thủ tục, thu hồi đất đối với 2 tổ chức; kiểm kê tài sản trên đất của 3 tổ chức để hoàn thiện hồ sơ, bàn giao cơ quan quản lý trong quý 1-2017. Dự kiến, trong quý 1-2017, Sở TNMT tham mưu UBND thành phố thu hồi 16 dự án; trình UBND thành phố ra văn bản chấm dứt thực hiện đối với 20 dự án đã thực hiện các thủ tục về quy hoạch, đầu tư, đất đai nhưng chậm hoặc không triển khai thực hiện.

 

Khu đất tại số 4B phố Trần Phú trong diện phải thu hồi. 			Ảnh: Duy Thính

Khu đất tại số 4B phố Trần Phú trong diện phải thu hồi.

Ảnh: Duy Thính

 
 
Vi phạm nhiều, thu hồi ít
 
Theo báo cáo của Sở TNMT, từ năm 2008 đến nay, có 375 tổ chức, DN sử dụng 796,5 ha đất có dấu hiệu vi phạm pháp luật đất đai nhưng số dự án sai phạm bị xử lý, thu hồi rất “khiêm tốn”. Tình trạng nhiều dự án “trải chiếu chiếm chỗ”, để đất nằm phơi sương hàng chục năm, khiến dư luận bức xúc. Từ năm 2008 đến 2015, Sở TNMT tham mưu UBND thành phố ban hành quyết định thu hồi đất của 28 tổ chức, DN vi phạm pháp luật về đất đai, với hơn 484 ha. Từ năm 2008 đến nay, trên địa bàn thành phố, mới thu hồi thành công 6 dự án; không ít dự án có quyết định thu hồi 7-8 năm nay nhưng vẫn chưa thể thu hồi như trường hợp Công ty CP Đầu tư phát triển Vạn Xuân. Ngày 17-11-2008, UBND thành phố ban hành Quyết định 1942/QĐ-UBND thu hồi 40 ha đất của công ty này tại phường Tân Thành, quận Dương Kinh. Nhưng đến nay sau 8 năm quyết định chưa được thực thi. 
 
Chánh Thanh tra thành phố Trần Thị Uyên cho biết, từ năm 2011, Thanh tra thành phố tổ chức 5 đoàn thanh tra diện rộng về quản lý và sử dụng đất nông nghiệp, phát hiện sai phạm liên quan đến 1200 ha. Tuy nhiên, kết quả xử lý sau thanh tra ở các quận, huyện rất thấp. Diện tích sai phạm được xử lý mới đạt 8%, chủ yếu là diện tích đất phù hợp quy hoạch được xem xét hợp pháp hóa có thu tiền sử dụng đất. Còn lại, các nội dung sai phạm khác chưa được quan tâm xử lý. Hơn thế, nhiều khu đất do DN thuê nhưng sử dụng kém hiệu quả, sai mục đích, Thanh tra thành phố kiến nghị thu hồi, nhưng kết quả chưa cao. Nguyên nhân tình trạng trên do không ít DN, tổ chức sử dụng đất  sử dụng “chiêu trò” né tránh, như không hợp tác kiểm kê, xin gia hạn dự án, điều chỉnh quy hoạch dự án. Trong khi đó, nguồn kinh phí phục vụ việc chi trả giá trị còn lại của tài sản đầu tư trên đất và hỗ trợ cho người bị thu hồi đất theo quy định của pháp luật và chi phí phục vụ công tác thu hồi đất, quản lý quỹ đất sau thu hồi chưa được quan tâm đúng mức… 
 
Hoàn thiện cơ chế, quy trình thủ tục 
 
Theo Giám đốc Sở TNMT Phạm Quốc Ka, trong 2 năm 2016, 2017, toàn thành phố tổ chức thu hồi đất của 40 tổ chức. Trong quá trình triển khai thực hiện năm 2016, sở tiến hành rà soát, kiểm tra xác định hành vi vi phạm pháp luật về đất đai đối với 65 dự án, diện tích 701 ha. Qua kiểm tra, xác định hành vi vi phạm pháp luật tại 45 dự án, trình UBND thành phố ban hành quyết định thu hồi đất 5 dự án. Sở TNMT trình UBND thành phố ra văn bản chấm dứt thực hiện các thủ tục thuê đất đối với 20 dự án (351,5 ha đất) do chậm triển khai thủ tục thuê đất, chậm bồi thường, giải phóng mặt bằng để đưa đất vào sử dụng. Trong đó, có những dự án được giao quỹ đất lớn, như: Công ty CP tập đoàn quốc tế Gico với diện tích 181,9 ha; Công ty CP quốc tế Hùng Việt 34,6 ha (ở huyện Cát Hải); Công ty TNHH nội thất Thành Trang (tại phường Hưng Đạo, quận Dương Kinh) 4,1 ha...
 
Để những quyết định thu hồi đất được thực hiện nghiêm túc, khẩn trương, sở tham mưu UBND thành phố hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan về đất đai, tài sản, quyền lợi người lao động khi thu hồi đất của các DN. Đồng thời đề xuất  tham mưu thành phố chuẩn bị nguồn kinh phí phục vụ kiểm tra, xử lý thu hồi đất, quản lý và sử dụng tốt quỹ đất thu hồi. UBND thành phố có những giải pháp kiên quyết, thậm chí tổ chức cưỡng chế đối với những trường hợp cố tình chây ỳ, không hợp tác cơ quan chức năng trong giải quyết sai phạm.
 
Đáng chú ý, Công ty dịch vụ hàng phi mậu dịch thuộc Liên hiệp Công ty du lịch (nay là Công ty CP Du lịch và Dịch vụ Hải Phòng), năm 1987 được UBND thành phố giao quản lý và sử dụng hơn 10 nghìn m2 đất tại số 280 phố Đà Nẵng. Công ty ký hợp đồng cho các đơn vị thuê lại mặt bằng để đầu tư kinh doanh, với diện tích hơn 3000m2. Với hành vi trên, công ty vi phạm Điều 64 của Luật Đất đai. Năm 2013, UBND thành phố có quyết định thu hồi đất của công ty và giao UBND quận Ngô Quyền tổ chức bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư. Tuy nhiên, từ khi có quyết định đến cuối năm 2016, công ty vẫn không hợp tác với cơ quan chức năng. Để bảo đảm kỷ cương trong quản lý, sử dụng đất, ngày 12-12-2016, UBND quận Ngô Quyền ra quyết định cưỡng chế thu hồi đất của công ty để giao Trung tâm phát triển quỹ đất thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường quản lý.  Việc cưỡng chế diễn ra an toàn, bảo đảm đúng quy định pháp luật. 
 
Những việc làm kiên quyết nêu trên của thành phố và cơ quan chức năng liên quan là cảnh báo để mỗi DN, tổ chức khi được giao đất, cho thuê đất ý thức hơn trong quản lý, sử dụng đất đai; hạn chế tình trạng “nhờn” pháp luật như thời gian qua.
 
 
Nguyên Mai
.