Tại sao nước Mỹ là trung tâm của những vụ thảm sát?
Cập nhật lúc16:33, Thứ Ba, 14/06/2016 (GMT+7)

Omar Mateen là kẻ nổ súng vào hộp đêm của người đồng tính tại Orlando, Mỹ ngày 12-6 vừa qua, làm 50 người thiệt mạng và 53 người bị thương. Đây chỉ là một trong nhiều cái tên thuộc danh sách những vụ thảm sát kinh hoàng trong lịch sử nước Mỹ, và danh sách này không hề ngắn.

 

Cảnh sát bao vây khu vực xung quanh hiện trường vụ xả súng ở Orlando hôm 12-6.

 

Khi nhắc tới các vụ thảm sát bằng súng, Mỹ là một ví dụ đặc biệt bi thảm: theo một nghiên cứu được công bố cuối tháng 1-2016, ở Mỹ xảy ra nhiều vụ thảm sát hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới. Từ năm 1966 tới 2012, xảy ra 90 vụ tấn công hàng loạt trên toàn lãnh thổ nước Mỹ.

 

Nghiên cứu do trường Đại học Alabama thực hiện định nghĩa "thảm sát" là một vụ giết người với ít nhất 4 nạn nhân, trong đó, không gồm trường hợp thanh trừng băng nhóm hay thương vong gồm nhiều thành viên trong cùng một gia đình. Theo định nghĩa này, vụ thảm sát tại Orlando - tính đến nay là vụ thảm sát kinh hoàng nhất trong lịch sử nước Mỹ, tại một rạp chiếu phim ở Colorado và tại trường Tiểu học Sandy Hook ở Connecticut hồi năm 2012 được cho là những vụ tấn công hàng loạt đáng sợ nhất.

 

Chỉ riêng ở Mỹ, con số 90 vụ thảm sát này chiếm tới 1/3 tổng số 292 vụ tấn công tương tự trên toàn thế giới từ năm 1966 đến 2012. Chiếm 5% dân số toàn cầu, nhưng Mỹ lại chiếm tới 31% số các vụ thảm sát được thực hiện tại địa điểm công cộng.

 

"Người dân có vẻ vẫn bất ngờ bởi những thống kê này", Adam Lankford, phó Giáo sư tại trường Đại học Alabama cho biết. Lanklord giới thiệu nghiên cứu của mình tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Xã hội học Mỹ vào năm 2015. Đây được coi là nghiên cứu đầu tiên thực hiện so sánh các số liệu về những vụ thảm sát trên phạm vi toàn cầu.

 

 Cảnh sát đưa thi thể 16 nạn nhân của vụ xả súng năm 1966 tại trường Đại học Texas ra khỏi khuôn viên trường.
Cảnh sát đưa thi thể 16 nạn nhân của vụ xả súng năm 1966 tại trường Đại học Texas ra khỏi khuôn viên trường.

 

Thảm sát ở Mỹ có sự khác biệt

 

Tại Mỹ, người dân có nguy cơ thiệt mạng vì thảm sát nhiều hơn nếu như họ đang ở nơi làm việc hoặc ở trường học. Tại các nước khác, những vụ việc này thường xảy ra gần các khu quân sự. Ngoài ra, với hơn một nửa số vụ thảm sát ở Mỹ, kẻ tấn công trang bị cho mình nhiều hơn 1 loại súng. Trên thế giới, thủ phạm thường chỉ mang theo 1 loại vũ khí.

 

Tuy nhiên, tại Mỹ, trung bình số nạn nhân trong mỗi vụ thảm sát là 6.87 người, ít hơn con số này tại 171 nước khác trên thế giới là 8.8 người/vụ. Theo Lanklord, cảnh sát Mỹ được đào tạo thường xuyên hơn để xử lý những vụ tấn công hàng loạt, từ đó giảm thiểu số người thiệt mạng. "Tại các quốc gia khác, cảnh sát phản ứng chậm hơn và thường không được chuẩn bị tốt khi phải đối mặt với một vụ thảm sát.", vị phó Giáo sư cho hay.

 

Hội chứng bắt chước mù quáng

 

Bài phân tích của Trường Sức khỏe công cộng thuộc Havard và Đại học Northeastern cho thấy, từ năm 2011 đến 2014, số vụ xả súng hàng loạt đã tăng gấp 3 lần. Nghiên cứu của Havard chỉ ra rằng trung bình cứ mỗi 64 ngày, lại có một vụ tấn công xảy ra ở nơi công cộng. Trong vòng 29 năm trước đây, con số này là 200 ngày.

 

 Cảnh sát đưa thi thể 16 nạn nhân của vụ xả súng năm 1966 tại trường Đại học Texas ra khỏi khuôn viên trường.

Người đàn ông đau đớn ngã gục trước một nhà thờ tại South Carolina sau khi một vụ xả súng xảy ra tại đây hồi tháng 6-2015.

 

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng hành vi thảm sát có hiệu ứng lây lan: trong vòng 2 tuần sau một vụ xả súng, nguy cơ xảy ra những vụ việc tương tự tăng cao và kéo dài trong khoảng 13 ngày.

 

Hội chứng bắt chước mù quáng, hay còn gọi là "copycat", được đánh giá là dễ xảy ra hơn tại Mỹ, nơi mà việc mua bán súng đạn không còn khó khăn. "Việc tiếp cận dễ dàng với vũ khí là một trong những nguyên nhân lớn nhất dẫn tới các vụ xả súng.", Lanklord khẳng định.

 

Theo ước tính, có 270 triệu tới 310 triệu vũ khí đang được sở hữu tại Mỹ, nhiều hơn ở bất cứ nơi nào trên thế giới. Với dân số Mỹ ở mức 319 triệu người, điều này khẳng định gần như mỗi công dân Mỹ đều có trong tay một khẩu súng. Theo sau Mỹ trong danh sách các quốc gia nơi người dân sở hữu nhiều vũ khí nhất thế giới là Ấn Độ với 46 triệu khẩu súng, nhưng không hề có mặt trong vị trí 5 nước xảy ra thảm sát nhiều nhất thế giới.

 

Những con số này cho thấy một bộ luật về việc sử dụng súng đạn nghiêm khắc hơn sẽ có thể sẽ tạo nên sự khác biệt lớn. Lấy Australia làm ví dụ, Lanklord chỉ ra rằng có 4 vụ xả súng hàng loạt xảy ra tại đây từ năm 1987 tới 1996. Sau những vụ tấn công này, người dân quay lưng lại với quyền sở hữu súng, khiến Nghị viện Australia thông qua một điều luật hạn chế việc sử dụng súng. Kể từ đó, Australia chưa hề có thêm một vụ thảm sát nào.

 

Khao khát được nổi tiếng?

 

Tuy nhiên, người dân Mỹ dường như không có chung quan điểm với các cư dân Australia. Một bảng khảo sát ý kiến cho thấy sau hàng loạt những vụ thảm sát kinh hoàng, phần lớn công dân Mỹ vẫn nghiêng về ủng hộ quyền được sử dụng súng tự do như hiện nay.

 

Phó Giáo sư Lanklord có một giả thuyết khác về hiện tượng này. "Thật khó để định lượng cụ thể, nhưng tôi đã giật mình khi nhận ra rằng được nổi tiếng đang là một trong những mục tiêu sống quan trọng nhất của thế hệ trẻ hiện nay", Lanklord cho biết. "Dường như người trẻ Mỹ đang lớn dần lên với khao khát được nổi tiếng. Những kẻ tội phạm cũng có nhu cầu được truyền thông chú ý tới. Và chắc chắn điều này có liên quan đến quyết định thực hiện tội ác của chúng".

 

Nói về những kẻ khủng bố cuồng giáo, Lanklord cho rằng "Những tên khủng bố này muốn được nổi tiếng. Chúng ta đã nhìn thấy điều này ngay từ vụ bắt cóc Olympics năm 1972.", "Nếu vụ tấn công ở Orlando được nhen nhóm bởi tư tưởng Hồi giáo cấp tiến, rất có thể thủ phạm đã hành động vì muốn lôi kéo sự chú ý tới quan điểm không chấp nhận người đồng tính của tôn giáo này".

 

Giả thuyết trên cho thấy một nguy hiểm tiềm tàng khi hiện nay, vụ xả súng ở Orlando có nguy cơ kích thích những kẻ thảm sát khác noi theo hành vi của tên Omar Mateen. "Bọn chúng sẽ luôn cố gắng giết thêm nhiều người hơn so với kẻ trước, nó gần như là một cuộc thi đấu vậy. Và điều đáng sợ nhất là khi những tên tội phạm tiếp tục cạnh tranh và tìm ra các cách tấn công mới để thu hút thêm sự chú ý".

 

Năm 2012, vụ xả súng tại một rạp chiếu phim ở Aurora đã làm kinh hoàng cả nước Mỹ, và một nỗ lực tấn công tương tự được lặp lại vào cuối năm 2012. Ví dụ này là một minh chứng cho giả thuyết của phó Giáo sư Lanklord. Trước đó, thế giới đã chứng kiến một số vụ tấn công vào các tụ điểm dành cho người đồng tính, trong đó có vụ đánh bom vào hộp đêm cho người đồng tính nam ở London năm 1999. Lanklord bày tỏ lo ngại rằng những kẻ bắt chước mù quáng sẽ tiếp tục hành động để tìm kiếm sự chú ý từ truyền thông.

 

Sau tất cả những nghiên cứu và phân tích, Adam Lanklord khẳng định, "Thông điệp mà chúng ta có thể gửi tới thế giới thông qua những vụ thảm sát chính là: "Những điều kinh khủng này hoàn toàn có thể xảy ra ở bất cứ đâu, vì vậy hãy luôn sẵn sàng và đón nhận những bài học từ chúng trước khi đất nước bạn cũng xảy ra một thảm họa tương tự."".

 

Thu Thảo (theo CNN)

 

 

.