Tấn công khủng bố ở châu Âu – mặt trái của Hiệp ước Xen-gen
Cập nhật lúc23:53, Thứ Bảy, 24/12/2016 (GMT+7)

(HPĐT) - Đau thương bao phủ châu Âu khi nơi nơi đang rộn ràng đón Giáng sinh và năm mới, phiên chợ Giáng sinh ở Đức và thánh đường Hồi giáo ở Thụy Sĩ bị tấn công khiến hàng chục người thiệt mạng. Hàng loạt vụ việc nghiêm trọng đặt châu Âu vào thách thức lớn bởi Hiệp ước Xen-gen không chỉ có ý nghĩa chính trị, mà nó còn vô cùng quan trọng đối với kinh tế châu Âu nhưng cũng khiến an ninh châu lục suy yếu do sự đi lại tự do giữa các thành viên trong Hiệp ước, tạo thuận lợi những kẻ khủng bố dễ dàng xâm nhập và gây tội ác.

 

 

Tầm quan trọng của Hiệp ước Xen-gen

 

Nhận thức tầm quan trọng của sự tự do đi lại và lưu thông hàng hóa tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế, Ngày 14-6-1985 tại thị trấn nhỏ Xen-gen của Luých-xăm-bua, 5 nước trong cộng đồng châu Âu là Pháp, Bỉ, Hà Lan, Luých-xăm-bua và Tây Đức – quốc gia khởi xướng (tên gọi trước khi nước Đức thống nhất) đã ký một hiệp ước bãi bỏ việc kiểm soát biên giới giữa 5 nước, để cho công dân các nước này đi lại tự do trong vùng lãnh thổ 5 nước gọi là Vùng Xen-gen (lấy tên địa danh tại Luých-xăm-bua).

 

Du lịch châu Âu tăng trưởng nhờ sự đi lại dễ dàng giữa các thành viên Hiệp ước Xen-gen
    Du lịch châu Âu tăng trưởng nhờ sự đi lại dễ dàng giữa các thành viên Hiệp ước Xen-gen

 

Từ đó tới nay, đặc biệt qua thời Chiến tranh Lạnh, Hiệp ước đã mở rộng tới 28 thành viên, tạo thành mái nhà chung bao trùm cả châu lục rộng lớn. Vùng Xen-gen hoạt động giống như một nhà nước duy nhất, việc kiểm soát biên giới chỉ thực hiện bên ngoài vùng cho du khách xuất nhập cảnh, không có kiểm soát biên giới nội bộ giữa các nước tham gia Xen-gen.

 

Hiện có khoảng 1,7 triệu lao động di chuyển qua biên giới EU mỗi ngày và 57 triệu hành trình được thực hiện mỗi năm. Nếu Hiệp ước Xen-gen bị xóa bỏ, chỉ tính riêng chi phí chờ đợi ở các biên giới cũng khiến EU mất 3 tỷ Euro mỗi năm. Ngoài ra, nó còn tác động mạnh đến giá trị giao thương hàng hóa trị giá 2.800 tỷ Euro mỗi năm giữa 28 nước thành viên EU.

 

 

Mặt trái của Hiệp ước

 

Khởi xướng Hiệp ước, nhưng hiện nay, nước Đức đang nhận “trái đắng”. Kịch bản vụ tấn công bằng xe tải tại thành phố du lịch nổi tiếng Ni-xơ (Pháp) ngày 14-7 vừa qua khiến hơn 80 người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương đã lặp lại tại chợ Giáng sinh ở thủ đô Béc-lin tối 19-12 làm hơn 10 người thiệt mạng. Tuy số người thiệt mạng không lớn bằng vụ xảy ra tại Pháp, nhưng vụ tấn công bằng xe tải lần này lại xảy ra ngay tại thủ đô nước Đức – nơi an ninh luôn được tăng cường sau nhiều vụ lộn xộn do những người bản địa và nhập cư gây ra. Tuy xảy ra tại hai quốc gia và không cùng thời điểm, nhưng có điểm trùng hợp đáng sợ, hai hung thủ đều gốc Tuy-ni-di – quốc gia bắc Phi, chỉ cách nam châu Âu, trong đó có Pháp, I-ta-li-a, Tây Ban Nha bởi biển Địa Trung Hải – nơi hằng ngày, cảnh sát biển các nước nam Âu phải căng mình đối phó với dòng người nhập cư từ Trung Đông và Bắc Phi lên tới hàng nghìn người, trong số đó, ai có thể bảo đảm, họ đơn thuần chỉ là những người dân thường chạy trốn chiến tranh, đói nghèo. Châu Âu đang là miền đất hứa, nơi đáng sống của những người di dân, nhưng cũng là miền đất vô cùng “màu mỡ” để những phần tử khủng bố xâm nhập và qua lại dễ dàng mà không bị kiểm soát bởi Hiệp ước Xen-gen – vốn từng là niềm tự hào của khối Liên minh châu Âu (EU).

 

Có visa Xen-gen, du khách có thể tự do đi lại giữa 26 nước thành viên trong khối
                        Có visa Xen-gen, du khách có thể tự do đi lại giữa 28 nước thành viên trong khối

 

 Nước Đức đã dang rộng vòng tay, tiếp nhận tới hàng triệu người nhập cư. Đích thân Thủ tướng Đức A.Méc-ken cùng các quan chức và người dân từng tới tận các nhà ga chào đón người tỵ nạn. Nữ Thủ tướng Đức từng rất hồ hởi và hy vọng lực lượng lao động nhập cư trẻ, dồi dào sẽ bù đắp dân số già nước Đức khi kinh tế nước Đức và châu Âu đang chững lại và đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng nợ công.

 

 

 

Những vụ khủng bố rúng động châu Âu năm 2016

 

Đánh bom tại Brúc-xen (Bỉ) ngày 22/3: Ba vụ nổ đã làm rung chuyển thủ đô Bruc-xen vào giờ cao điểm buổi sáng hôm 22/3. Hai vụ nổ xảy ra tại sảnh đi của sân bay Gia-ven-tem, trong khi một quả bom khác phát nổ tại ga tàu điện Man-bếch.

 

Sân bay Gia-ven-tem (thủ đô Brúc-xen) tan hoang sau vụ đánh bom.
Sân bay Gia-ven-tem (thủ đô Brúc-xen) tan hoang sau vụ đánh bom.

 

Khoảng 300 người bị thương và 35 người thiệt mạng, bao gồm cả 3 kẻ đánh bom liều chết. Sau vụ tấn công này, Bỉ đã nâng cảnh báo khủng bố lên mức cao nhất.

 

Vụ đâm chém tại phía tây Pa-ri (Pháp) ngày 13/6: Một cặp vợ chồng cảnh sát người Pháp đã bị đâm chết tại nhà riêng ở Mác-nan-vi-lê, phía tây Pa-ri. Kẻ tấn công thề trung thành với tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) và từng ngồi tù vì có liên hệ với các phiến quân. Y đã bị cảnh sát đặc nhiệm tiêu diệt.

 

Vụ tấn công bằng xe tải ở Ni-xơ (Pháp) đêm 14/7: Hơn 80 dân thường đã thiệt mạng và 434 người khác bị thương khi một chiếc xe tải lao vào đám đông ở thành phố Ni-xơ trong buổi lễ mừng ngày Quốc khánh. Tài xế người Tuy-ni-di đã bị cảnh sát tiêu diệt. Y đã hô to "Thánh Alla vĩ đại" trước khi ra tay.

 

Đánh bom tại An-bách (Đức) ngày 24/7: 15 người đã bị thương, trong đó có 4 người bị thương nặng, trong một vụ đánh bom liều chết bên ngoài một quán bar ở An-bách, Đức.

Kẻ đánh bom, được xác định là người tị nạn Xy-ri. Y đã thề trung thành với tổ chức khủng bố IS.

 

Tấn công nhà thờ ở Noóc-măng-đi (Pháp) ngày 26/7: Một tu sĩ 84 tuổi đã thiệt mạng trong một vụ tấn công tại nhà thờ ở Xanh-Ê-chiên-đu-Râu-rây. IS sau đó đã lên tiếng nhận trách nhiệm.

 

Tấn công tại chợ Giáng sinh (Đức) đêm 19/12: Khoảng 21 giờ 30 phút ngày 19/12, một chiếc xe tải bẻ lái, đâm vào đám đông ngay trong phiên chợ Giáng sinh ở Béc-lin khiến 12 người chết, ít nhất 48 người bị thương. Thủ phạm được xác định là người Tuy-ni-di nhập cư.

 

Hiện trường vụ tấn công khủng bố tại khu chợ Giáng sinh Béc-lin đêm 19-12 .
Hiện trường vụ tấn công khủng bố tại khu chợ Giáng sinh Béc-lin đêm 19-12 

 

 

 

 

Tuy nhiên, chính sách nhập cư của Thủ tướng A.Méc-ken đã vấp phải sự phản đối dữ dội từ trong nước đến những quốc gia châu Âu khác do những vụ khủng bố gây hậu quả thảm khốc liên tiếp xảy ra trên khắp châu Âu, đặc biệt nước Pháp, Bỉ, Tây Ban Nha. Ngay đến Thụy Sĩ, quốc gia yên bình nhất cũng vừa là nạn nhân của những kẻ khủng bố. Với tính chất của Hiệp ước, nếu là công dân của EU, họ có thể dể dàng đi lại giữa các quốc gia mà không cần visa, vì vậy, những phần tử khủng bố cũng sẽ dễ dàng lựa chọn mục tiêu để ra tay và chúng sẽ chọn những địa danh nổi tiếng, những khu đông dân và trung tâm thương mại là đích ngắm.

 

 

Chống chủ nghĩa khủng bố trên nhiều mặt trận

 

Với lãnh đạo liên minh, đây đang là bài toán nan giải, vừa làm sao để giải quyết được vấn đề người tị nạn, bảo đảm an ninh, vừa không để tác động đến nền kinh tế trong nội khối EU và ngăn chặn sự sụp đổ của đồng Euro. Sau những vụ khủng bố nghiêm trọng do an ninh lỏng lẻo, rất nhiều thành viên EU lên tiếng đòi dỡ bỏ Hiệp định. Nhưng phá bỏ bao giờ cũng dễ hơn xây dựng, Hiệp ước Xen-gen đã được “vận hành” hơn hai mươi năm, mà khó khăn chỉ là nhất thời trong khi EU đang rất cần xốc lại nền kinh tế đang trong cơn khủng hoảng triền miên không hồi kết. Nếu dừng Xen-gen, các hoạt động du lịch và vận tải phải hứng chịu tác động tiêu cực khi chi phí và thời gian đều bị tăng cao và khi kinh tế đi xuống thì an ninh châu Âu càng diễn biến tiêu cực, thất nghiệp và nạn buôn người sẽ gia tăng trầm trọng hơn.  

 

Nữ Thủ tướng Đức A.Méc-ken trước thách thức lớn về an ninh quốc gia
Nữ Thủ tướng Đức A.Méc-ken trước thách thức lớn về an ninh quốc gia

 

Vì vậy, để bảo vệ châu Âu, các cường quốc đứng đầu là Đức, Pháp, I-ta-li-a, Tây Ban Nha, v,v...  sẽ phải ráo riết hành động trên nhiều mặt trận, tăng cường năng lực tiếp nhận người nhập cư, giúp họ hòa nhập với nơi cư trú mới. Đặc biệt cần có những biện pháp phòng ngừa từ xa, tận gốc, cần gia tăng áp lực để đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Xy-ri, chấm dứt tình trạng hỗn loạn của các cuộc nội chiến tại Trung Đông, Bắc Phi, trong đó không thể bỏ qua vai trò của nước Nga – quốc gia đang đạt nhiều thắng lợi trên mặt trận chống khủng bố.

Quang Nam

.