Nguy cơ vòng xoáy rủi ro mới ở vùng Vịnh
Cập nhật lúc10:02, Thứ Bảy, 15/07/2017 (GMT+7)

Cuộc khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh giữa Ca-ta với các quốc gia Ả-rập kéo dài hơn một tháng qua vẫn chưa có lối thoát, bất chấp những nỗ lực hòa giải của nhiều bên, trước hết là Cô-oét. Việc không bên nào chịu "xuống thang" đang khiến căng thẳng ngày càng gia tăng và có nguy cơ đẩy cuộc xung đột ngoại giao được coi là tồi tệ nhất trong nhiều năm qua tại khu vực này vào thế bế tắc.

 

Cuöạc khuãng hoaãng ngoaại giao giủảa Ca-ta vaâ 4 nủúác Aấ-rêạp àang khiĩẽn giaá caã caác loaại lủúng thủạc, thủạc phêím vaâ chi phĐ sinh hoaạt taại Ca-ta tùng lĩn.                                                                                                 Aấnh: VOV

Cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Ca-ta và 4 nước Ả-rập đang khiến giá cả các loại lương thực, thực phẩm và chi phí sinh hoạt tại Ca-ta tăng lên.        

                                                                                        Ảnh: VOV

 

Tới nay, cùng với chính sách phong tỏa về ngoại giao, các quốc gia Ả-rập vùng Vịnh do Ả-rập Xê-út đứng đầu còn thực thi một loạt biện pháp cô lập về kinh tế, tài chính, ngân hàng, giao thông (đường không, đường bộ và đường biển)... nhằm gia tăng sức ép buộc Ca-ta phải thay đổi chính sách liên quan đến các vấn đề khu vực. Thậm chí, để siết chặt "vòng vây" cô lập Ca-ta, Ả-rập Xê-út mới đây còn sử dụng đòn bẩy "hỗ trợ kinh tế" để hối thúc I-rắc và Xu-đăng tham gia chiến dịch phong tỏa Ca-ta, đồng thời kêu gọi một số đối tác thương mại ngừng các mối quan hệ làm ăn với Đô-ha. Đỉnh điểm của căng thẳng là việc 4 nước láng giềng Ả-rập Xê-út, Các tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE), Ba-ranh và Ai Cập đưa ra "tối hậu thư" gồm 13 yêu sách buộc Ca-ta thực hiện để đổi lấy việc bình thường hóa quan hệ. Động thái trên "đổ thêm dầu vào lửa" bởi Đô-ha coi "tối hậu thư" này không nhằm mục đích giải quyết vấn đề khủng bố, mà là xâm phạm chủ quyền và làm suy yếu Đô-ha. Trên thực tế, thái độ cứng rắn mang tính đe dọa của các nước Ả-rập đối với Ca-ta đang khiến viễn cảnh giải quyết cuộc khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh ngày càng trở nên mờ mịt bởi khó có khả năng Đô-ha sẽ chấp nhận những điều kiện như đóng cửa kênh truyền hình Al Jazeera, hạ cấp quan hệ với I-ran, đóng cửa một căn cứ quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ trên lãnh thổ Ca-ta và chấm dứt tài trợ các tổ chức như Anh em Hồi giáo. Ca-ta cũng thể hiện thái độ kiên quyết kiểu "ăn miếng trả miếng", một mặt bác bỏ cáo buộc của các nước Ả-rập, mặt khác đưa ra "điều kiện ngược lại" và đe dọa rút khỏi Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), liên minh kinh tế và chính trị liên chính phủ của các nước Ả-rập vùng Vịnh.

 

Tình thế bế tắc của cuộc khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh đã và đang tác động xấu đến các bên và đương nhiên Ca-ta là nước chịu tổn thất nhiều nhất. Tình trạng bị cô lập đang gây thiệt hại một cách toàn diện đến nền kinh tế Ca-ta và có nguy cơ đẩy nước này vào cuộc khủng hoảng kinh tế lớn nhất trong lịch sử. Kinh tế Ca-ta được dự báo sẽ giảm 1,2% trong năm 2017 và 2% năm kế tiếp. Nếu căng thẳng ngoại giao kéo dài, nền kinh tế và tài chính của Ca-ta chắc chắn phải đối mặt với các mối đe dọa nghiêm trọng. Giá cả leo thang và những hiểm nguy của lạm phát sẽ là những thách thức lớn. Vì là nhà nhập khẩu thực phẩm chủ chốt, giá cả các loại hàng hóa, thậm chí giá các thực phẩm cơ bản, gia tăng đáng kể ở Ca-ta. Bên cạnh đó, tình trạng "tháo chạy" của các nguồn tiền gửi, trong đó riêng Ả-rập Xê-út, UAE và Ba-ranh đã rút 16 tỷ USD tiền gửi ngắn hạn từ các ngân hàng Ca-ta, cũng sẽ làm gia tăng chi phi đi vay. Trong khi thị trường chứng khoán lao dốc, đồng nội tệ riyal của Ca-ta tiếp tục mất giá. Rạn nứt ngoại giao cũng gây hiệu ứng tiêu cực tới các hoạt động giao thương, du lịch cũng như dòng chảy của các luồng vốn, nhân tố có thể làm đình trệ các dự án hạ tầng với vốn đầu tư hơn 200 tỷ USD mà Ca-ta đang triển khai để đăng cai World Cup 2022, nhất là khi Đô-ha phụ thuộc vào tuyến đường bộ để vận chuyển vật liệu xây dựng từ Ả-rập Xê-út. Thậm chí, Ca-ta có nguy cơ mất quyền đăng cai giải bóng đá lớn nhất hành tinh vì nhiều công ty thầu khoán nước ngoài có thể rút khỏi các dự án nếu cuộc khủng hoảng tiếp tục bế tắc.

 

Về phía các nước Ả-rập vùng Vịnh, mâu thuẫn với Ca-ta có thể không gây tổn thất đáng kể về kinh tế, song một khi quan hệ ngoại giao sứt mẻ, sự ổn định tạm thời giữa các nước đồng minh trong GCC sẽ bị phá vỡ, ảnh hưởng tới vị thế và uy tín của GCC.

 

NGUYỄN TRƯỜNG

.