Trả lại không gian đẹp của di tích
Cập nhật lúc10:49, Thứ Năm, 16/02/2017 (GMT+7)

Theo Ban quản lý di tích và danh thắng Hà Nội, đến nay toàn thành phố đã tiến hành di dời các hộ dân ở quanh khu vực 21 di tích. Trong đó, quận Hoàn Kiếm có 10 di tích, quận Hai Bà Trưng 7 di tích và quận Đống Đa 4 di tích.

 

Nhiều di tích có số hộ dân ở đông, nhưng di dời thành công như: đình Kim Ngân, chùa Quan Đế, chùa quán Huyền Thiên, đình chùa Cầu Đông, chùa Vĩnh Trù, chùa Thiên Phúc, đình Đông Thành (quận Hoàn Kiếm), chùa Liên Phái, chùa Vua, chùa Chân Tiên, chùa Chân Tiên, chùa Vân Hồ (quận Hai Bà Trưng), chùa Linh Ứng, chùa Huy Văn, chùa Quang Minh (quận Đống Đa)…

 

Hàng quán bè phè gây mấy mỹ quan tại Đình thờ Phùng Hưng ở làng cổ Đường Lâm (Hà Nội) Ảnh:Duy Lân

Hàng quán bè phè gây mấy mỹ quan tại Đình thờ Phùng Hưng ở làng cổ Đường Lâm (Hà Nội)

Ảnh:Duy Lân

 

Đến nay, nếu du khách đến đình Đông Thành, số 7 phố Hàng Vải (quận Hoàn Kiếm) ngỡ ngàng và không thể nhận ra nơi này từng là trụ sở của Đội Quản lý thị trường số 2 và nơi sinh sống của 10 hộ dân. Để di tích có diện mạo đẹp và khang trang như hiện nay, quận Hoàn Kiếm  di chuyển toàn bộ hộ dân và cơ quan ra khỏi di tích, đồng thời đầu tư 15 tỷ đồng tu bổ, tôn tạo lại di tích. Trong vòng 3 năm từ 2012 đến 2015, từ di tích xuống cấp, bị biến dạng bởi sự tác động của cơ quan và các hộ dân sinh sống trong khu vực, đình Đông Thành có diện mạo mới, trở nên khang trang, tôn nghiêm hơn. Bà Phạm Thị Gái, người trông coi di tích cho biết, trước đây người dân vào đình phải đi qua ngách số 4 phố Hàng Bút, không thể đi được phía cổng phố Hàng Vải vì có cơ quan và các hộ gia đình lấn chiếm hết lối đi. Hậu cung chật hẹp, mỗi lần dâng lễ thắp hương phải trải chiếu xuống đất, chỉ đủ chỗ cho 2 – 3 người ngồi. Năm 2005, hậu cung của đình bị sập, làm vỡ nhiều đồ thờ tự bên trong. Sau khi tu bổ, di tích đình Đông Thành rộng rãi, bề thế hơn, các bức tượng thờ cũng như hoành phi câu đối đều được phục chế lại.

 

Theo ông Phạm Tuấn Long, Phó chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm, từ năm 2008 đến nay, quận tổ chức di dời 200 hộ dân với khoảng 1.000 nhân khẩu tại 10 di tích. Nhiều hộ ở mặt phố không muốn di dời đi nơi khác do khu vực phố cổ dễ kinh doanh, kiếm sống. Giải quyết được quỹ nhà cho các hộ này cũng là vấn đề nan giải, tiếp đến là kinh phí đền bù cho việc di chuyển. Trung bình, kinh phí đền bù mỗi hộ di chuyển khoảng 1,5 tỷ đồng. Quận Hoàn Kiếm chủ trương di dời tiếp các hộ dân sống trong di tích đình Hà Vĩ, đình Trung Yên. Bà Phạm Thị Hiền, Trưởng Phòng Văn hóa - Thông tin quận Hai Bà Trưng cho biết, hiện quận vừa hoàn thành việc di dời hộ dân ra khỏi di tích chùa Chân Tiên, đình đền Đông Hạ, chùa Vân Hồ. Ngoài nguồn kinh phí của quận, nhiều đền, chùa cũng thực hiện xã hội hóa, tự di chuyển các hộ dân ra khỏi di tích. Điển hình như chùa Thọ Lão, nhà chùa chủ động di dời 3 hộ dân bằng nguồn vốn tự có. Chùa Đức Viên cũng huy động nguồn vốn xã hội hóa cùng quận Hai Bà Trưng di dời các hộ dân, tạo sự đồng thuận cao trong dân.

 

Tuy nhiên, theo các cơ quan quản lý, việc di tích văn hóa, lịch sử trên địa bàn thành phố, nhất là những di tích trong khu phố cổ bị xâm lấn kéo dài quá lâu do lịch sử để lại. Nhiều thập niên trước, cơ quan quản lý và chính quyền địa phương buông lỏng giám sát, người dân từ chỗ vào tá túc nhờ trong chùa, dần dà chiếm dụng đất đình, chùa, đền biến thành nhà ở. Thời gian qua, cho dù UBND TP Hà Nội cùng chính quyền các quận, phường đã có nhiều cố gắng “cứu” di tích, tuy nhiên đây không thể là công việc có thể tiến hành trong ngày một, ngày hai.

 

Đại diện Sở VH-TT Hà Nội thông tin: tùy vào nguồn lực, Sở sẽ phối hợp các sở, ngành chức năng tham mưu UBND thành phố và các địa phương xây dựng kế hoạch di chuyển hộ dân ra khỏi di tích theo từng giai đoạn. Những quy định chưa phù hợp với thực tiễn, Sở sẽ có ý kiến đề xuất điều chỉnh, bổ sung.  Trên thực tế, sau khi di chuyển các hộ dân và tiến hành tu bổ, tôn tạo, nhiều di tích đã trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Điều này cho thấy, việc trả lại không gian, cảnh quan cho di tích dù rất khó cũng phải nỗ lực.

 

Minh Nguyệt

.