Củng cố đội ngũ viết văn Hải Phòng - Phát huy điểm mạnh của những người cầm bút
Cập nhật lúc09:32, Chủ Nhật, 12/03/2017 (GMT+7)

Trong khi các nhà văn, nhà thơ thành danh ở Hải Phòng sức khỏe, sức sáng tác phần nào suy giảm theo tuổi tác, thế hệ nối tiếp còn không ít lúng túng trong việc định hình phong cách sáng tác, chưa có nhiều tác phẩm gây tiếng vang. Vậy làm thế nào vừa phát huy tài năng, trí tuệ, kinh nghiệm của các thế hệ nhà văn, nhà thơ đàn anh; vừa cổ vũ, động viên sự nhanh nhạy, nhiệt huyết của thế hệ trẻ là yêu cầu đặt ra với đội ngũ viết văn Hải Phòng. 

 

Người viết văn Hải Phòng gặp mặt, trao đổi với các nhà văn Việt Nam tại tọa đàm 95 năm Ngày sinh nhà thơ Nguyễn Viết Lãm. 						  		     Ảnh: Đỗ Hiền

Người viết văn Hải Phòng gặp mặt, trao đổi với các nhà văn Việt Nam tại tọa đàm 95 năm Ngày sinh nhà thơ Nguyễn Viết Lãm.

Ảnh: Đỗ Hiền

 
 
Hỗ trợ kinh nghiệm sáng tác cho lớp trẻ 
 
Còn nhớ trong một khóa tập huấn những người viết văn trẻ do Hội Nhà văn thành phố tổ chức cách đây gần 2 năm, khi Thi Hoàng, nhà thơ tiêu biểu cho khuynh hướng cách tân sau 1975, giảng về sự cách tân thi ca, cả hội trường im phăng phắc. Theo nhà thơ Thi Hoàng, qua từng giai đoạn phát triển của đất nước, mục tiêu phương pháp sáng tác của văn học nghệ thuật (VHNT) cũng cần có sự thay đổi, trong đó có những người làm văn chương, hẹp hơn là của những người làm thơ. Đi theo khuynh hướng cách tân, Thi Hoàng đạt thành công lớn khi năm 2007, ông được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về VHNT. “Tôi muốn nói với các bạn rằng, muốn có tác phẩm hay, ấn tượng với bạn đọc, chúng ta phải không ngừng đổi mới về phương pháp sáng tạo tác phẩm. Và đổi mới làm sao để ngôn ngữ thơ gần với đời sống hằng ngày, khiến bạn đọc có cảm giác chân thực, gần gũi”- nhà thơ nhắn nhủ với những người viết văn trẻ.
 
Đáng tiếc, những buổi truyền đạt kinh nghiệm quý báu như vậy giữa thế hệ nhà thơ, nhà văn thành danh với những người viết văn trẻ hiện nay không thường xuyên, đều đặn, thậm chí là hiếm hoi. Theo nhà biên kịch Tô Hoàng Vũ, Chủ tịch Hội Liên hiệp văn học, nghệ thuật (VHNT) Hải Phòng, ưu điểm của những người viết trẻ là người có sức khỏe, có nhiệt huyết, nhanh nhẹn trong tiếp cận cái mới nên cần tiếp tục bồi dưỡng, rèn luyện, cổ vũ, động viên. Hội Nhà văn Hải Phòng cần tạo cho người viết trẻ môi trường sáng tác rộng rãi, có cảm xúc, giúp họ xác định trách nhiệm, nghĩa vụ và tình cảm cũng như hiểu được thiên chức của nhà văn là cầm bút, phản ánh hiện thực xã hội một cách chân thực. Đồng thời, thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn, nói chuyện, tư vấn cách viết, truyền đạt kinh nghiệm sáng tác. 
 
“Đánh thức” những nhà văn thành danh
 
Theo nhà biên kịch Tô Hoàng Vũ, nhà văn có tài phải bằng tác phẩm hay. Trong cuộc thi truyện ngắn và ký trên tạp chí Cửa biển (2014-2015), Ban tổ chức tiếp nhận hơn 300 tác phẩm gửi về tham dự. Việc thẩm định văn chương vốn không dễ nên ở cả vòng sơ khảo và chung khảo đều có những ý kiến thuận chiều và trái chiều. Sự nhất trí chỉ đạt được sau những tranh luận thẳng thắn trên tiêu chí một tác phẩm hay. Theo hội đồng giám khảo, hầu hết tác phẩm tham gia cuộc thi đều có tính nhân văn, nhưng như vậy là chưa đủ. Truyện hay phải hấp dẫn ở câu chuyện và gây ấn tượng về văn chương. Các truyện ngắn dự cuộc thi này nhìn chung chỉ được phần cốt truyện. Cùng với văn chương, chi tiết đáng lẽ phải phong phú, câu chuyện cũng như tính cách nhân vật phải phát triển một cách tự nhiên, nhiều tác giả lại thay bằng lời kể của mình và gò ép sự việc, nhân vật theo sự sắp xếp định sẵn. Những truyện ít nhiều có sự tìm tòi trong biểu hiện như “Vết” của Trần Văn Vin gợi nghĩ đến chủ nghĩa ấn tượng; “Tâm chiến” của Vũ Thị Huyền Trang mang nét của lối biểu hiện dòng ý thức, “Ngôi nhà có ma” của Đinh Quyền gần với một tác phẩm siêu thực…còn khá hiếm. Văn chương nhuần nhị như Khánh Bình, gợi tả như Nguyễn Ngọc Hải chưa nhiều. Vì thế, Ban giám khảo cuộc thi không tìm thấy truyện ngắn nào nổi trội, gây ấn tượng mạnh để trao giải nhất. 
 
Điều đó cũng cho thấy sự vắng mặt của những cây bút mạnh, từng nổi tiếng một thời. Hội Nhà văn Hải Phòng hiện có khá nhiều nhà văn thành danh thuộc “thế hệ chống Mỹ” như Đoàn Lê, Lưu Văn Khuê, Trần Quốc Minh, Hồ Anh Tuấn…Thế hệ kế tiếp có Tô Ngọc Thạch, Dương Thị Nhụn, Nguyễn Quốc Hùng…Song, vài năm trở lại đây, họ ít cho ra đời tác phẩm mới, hoặc có tác phẩm mới nhưng chưa gây tiếng vang. Theo nhà biên kịch Tô Hoàng Vũ, có thể do tuổi tác,  sức khỏe không cho phép họ tham gia các chuyến đi thực tế hoặc bận rộn với công việc khác nên sức viết giảm. Do vậy, muốn “đánh thức” lực lượng nhà văn thành danh, Hội Nhà văn Hải Phòng cần giúp họ xoay chuyển hướng sáng tác. Cụ thể, định hướng họ viết về những ký ức hào hùng đã qua, viết về những câu chuyện thời kháng chiến…tùy theo khả năng, sở trường của mỗi người.
 
Đông Hải 
.