Cách điều trị ghẻ
Cập nhật lúc10:51, Thứ Tư, 30/08/2017 (GMT+7)

Nhiều người nghĩ căn bệnh này không còn tồn tại trong cuộc sống hiện đại. Vậy mà có đấy. Nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng, căn bệnh không gây chết người nhưng phiền toái này sẽ kéo dài, thậm chí dẫn tới suy nhược thần kinh....

 

Khi nào biết mình bị ghẻ ?

Ghẻ do ký sinh trùng có tên Sarcoptes scabiei hominis gây ra. Đây là bệnh ngoài da rất hay gặp, có thể lây lan trong gia đình, tập thể thậm chí trở thành dịch… thường xuất hiện ở những nơi chật chội,  điều kiện vệ sinh ăn ở không bảo đảm.

Ghẻ thường xuất hiện ở lòng bàn tay, kẽ ngón tay, ngấn cổ tay, cùi tay, bờ trước nách, quanh rốn, mông, hai chân. Ở nam giới còn bị ở quy đầu, thân dương vật. Phụ nữ còn bị ở núm vú. Trẻ em còn bị ở gót chân, lòng bàn chân. Ghẻ ít khi có tổn thương ở đầu mặt.

Tổn thương đặc hiệu của ghẻ là luống ghẻ và mụn nước (còn gọi là mụn trai và đường hang). Đường hang do cái ghẻ đào ở lớp sừng là 1 đường cong ngoằn ngoèo hình chữ chi, dài 2-3 cm, gờ cao hơn mặt da, màu trắng đục hay trắng xám, không khớp với hằn da, ở đầu đường hang có mụn nước 1-2 mm đường kính, chính là nơi cư trú của cái ghẻ.

Khi người bệnh gãi nhiều, gây ra tổn thương thứ phát gồm vết xước gãi, vết trợt, sẩn, vẩy tiết, mụn nước, mụn mủ, chốc nhọt…Những tổn thương thứ phát và biến chứng nhiễm khuẩn viêm da, eczema hoá thường che lấp, làm lu mờ tổn thương đặc hiệu gây khó khăn cho chẩn đoán.

Khi bị ghẻ, triệu chứng điển hình là ngứa. Ngứa nhiều nhất là về đêm, lúc đi ngủ do cái ghẻ di chuyển gây kích thích đầu dây thần kinh cảm giác ở da, một phần do độc tố ghẻ cái tiết ra khi đào hang. Ngứa gãi gây nhiễm khuẩn....

Trị ghẻ dùng thuốc gì ?

Benzyl benzoat là thuốc trị ghẻ hữu hiệu, miễn là phải chú ý các chi tiết về cách dùng thuốc, người bệnh cần được hướng dẫn chính xác khi sử dụng. Nhũ dịch benzyl benzoat 25% có thể bôi lên tất cả các vùng da trừ mặt. Nên bôi thuốc lên những vùng da đã lau khô sau khi tắm nước nóng và để nguyên trong 24 giờ, sau đó bôi tiếp một lần nữa mà không cần tắm và để thuốc tác dụng tổng cộng là 48 giờ rồi tắm rửa sạch thuốc. Tất cả cái ghẻ sẽ bị tiêu diệt. Benzyl benzoat là chất kích ứng da mạnh, vì vậy sau đó nhất thiết không được dùng tiếp. Cần giải thích cho người bệnh rõ chứng ngứa có thể còn tồn tại đến 3 tuần, nhưng không được dùng lại thuốc.

Có thể dùng các thuốc ghẻ khác thay thế benzyl benzoat để tránh kích ứng da. Những thuốc được dùng phổ biến nhất là lindan (gamma benzen hexaclorid), mỡ permethrin 5% và mỡ lưu huỳnh (thường dùng loại lưu huỳnh kết tủa 5 - 9% trong vaselin). Tuy nhiên, không nên dùng lindan cho trẻ nhỏ. Không nên dùng cho người mang thai và thận trọng khi dùng cho người bệnh có vùng da bị tổn thương rộng, vì làm tăng độ hấp thu qua da và tất nhiên dẫn đến nguy cơ ngộ độc ở trẻ em (rối loạn thần kinh trung ương, co giật, suy hô hấp). Việc bôi thuốc nên kết hợp với với việc tắm bằng xà phòng sát khuẩn như sastid, betsomol.

Khi ghẻ bị bội nhiễm gây viêm da hoặc chàm hóa, cần điều trị viêm da, bội nhiễm chàm hoá trước sau đó mới bôi các thuốc ghẻ. Thường kết hợp các thuốc uống toàn thân như: kháng sinh (điều trị bội nhiễm vi khuẩn). Các thuốc dùng tại chỗ chống bội nhiễm, viêm da có thể dùng oxyd kẽm, mỡ kháng sinh, dung dịch milian hoặc tím methyl 1%.

Khi bị ghẻ cần phát hiện sớm, điều trị sớm (bệnh mới phát chưa có biến chứng ). Điều trị cùng 1 lúc tất cả những người bị ghẻ trong gia đình, tập thể. Bôi thuốc đúng phương pháp và bôi vào buổi tối trước khi đi ngủ: bôi kiểu quang dầu một lớp mỏng từ cổ đến chân, bao vây ,bôi 2-3 đêm liên tục mới tắm. Tránh kỳ cọ cạo gãi vì gây viêm da , nhiễm khuẩn.

Bôi liên tục 10- 15 ngày ; theo dõi sau 10-15 ngày vì có thể có đợt trứng mới nở. Điều trị kết hợp với phòng bệnh chống lây lan. Cách ly người bệnh, giặt luộc, là, phơi nắng quần áo, chăn màn, đồ dùng... Không dùng chung quần…

 

DS Hà Hương

.