Không dùng kháng sinh trong điều trị sốt xuất huyết
Cập nhật lúc11:42, Thứ Năm, 07/09/2017 (GMT+7)

Dịch sốt xuất huyết vẫn đang hoành hành ở nhiều tỉnh thành. Để điều trị SXH hiệu quả, mọi người cần phân biệt SXH với sốt siêu vi (sốt virus) và sốt phát ban, do có dấu hiệu ban đầu khá giống nhau. Đồng thời nắm rõ kiến thức về các thuốc không được dùng khi mắc SXH để giảm thiểu tai biến. 

 

Aspirin đây là loại thuốc hàng đầu chống chỉ định với bệnh SXH.

 

Thông thường bệnh nhân SXH phải nhập viện và điều trị theo phác đồ của thầy thuốc. Tuy nhiên có những trường hợp mới chớm mắc bệnh, chưa được chẩn đoán SXH, người bệnh thường tự điều trị tại nhà, dùng thuốc không theo chỉ định nên dễ dùng phải những thuốc chống chỉ định hoặc không có lợi cho người bệnh SXH.

 

SXH gây ra các rối loạn, đặc biệt ở mạch máu - máu. Việc dùng thuốc nhằm cân bằng lại các rối loạn đó và chống lại các triệu chứng bất lợi. Tuy nhiên phải dùng đúng thuốc, nếu dùng sai thuốc hoặc dùng các thuốc chống chỉ định với bệnh SXH thì sự rối loạn ấy sẽ tiến triển theo hướng xấu khiến bệnh trầm trọng thêm, thậm chí nguy hiểm tính mạng. Các thuốc không được dùng khi mắc SXH là:

 

Aspirin: là viên thuốc được bào chế cách đây hàng thế kỷ, có tác dụng hạ sốt, giảm đau rất thông dụng. Đây là lọai thuốc hàng đầu chống chỉ định với bệnh SXH. Điều này được lý giải là do, trong SXH có hiện tượng chảy máu. Aspirin ngăn sự tập kết tiểu cầu, chống đông máu nên làm cho việc chảy máu do SXH gây ra không cầm được (nhất là xuất huyết đường tiêu hóa). Kết quả làm cho bệnh trầm trọng thêm. Do vậy, đối với bệnh SXH, không được dùng aspirin cho cả người lớn và trẻ em. Riêng với trẻ em càng tuyệt đối cấm dùng vì: aspirin là yếu tố thúc đẩy gây hội chứng Reye (phù não và suy gan nhiễm mỡ với tỷ lệ tử vong khoảng 30-50%, nếu sống sót cũng để lại di chứng tổn thương não vĩnh viễn). Aspirin làm tăng độ acid (vốn thấp ở dạ dày trẻ), gây bỏng rát viêm đường tiêu hóa, nặng hơn là gây xuất huyết đường tiêu hóa, không cầm được chảy máu, dẫn đến tụt huyết áp, trụy tim mạch, tử vong. Hơn nữa, aspirin có thể gây ảnh hưởng xấu đến hệ hô hấp của trẻ, khiến trẻ giảm hoặc suy hô hấp, đặc biệt gây co thắt phế quản, làm nặng thêm bệnh hen.

 

Nhóm thuốc kháng viêm không steroid như: diclofenac, diffunisal, fenoprofen, flurbiprofen, ibuprofen, indomethacin, ketoprofen, mefenamic acid, naproxen, piroxacam... cũng có tác dụng hạ nhiệt và giảm đau, giảm viêm, nên cũng được sử dụng cho người bệnh bị sốt. Tuy không làm ngưng tập kết tiểu cầu mạnh như aspirin nhưng các thuốc kháng viêm không steroid đều có các đặc tính này (với các mức độ khác nhau) nên cũng làm cho việc chảy máu trong SXH khó cầm. Do vậy, không dùng nhóm thuốc này khi mắc SXH.

 

Thuốc kháng sinh: SXH do virut gây ra, kháng sinh dùng để diệt vi khuẩn, không có tác dụng trong điều trị SXH. Thuốc kháng sinh không được khuyến cáo sử dụng trong SXH trừ trường hợp có biểu hiện nhiễm trùng hoặc có nguy cơ nhiễm trùng (như bệnh nhân nặng phải thở máy, bệnh nhân đang kèm viêm phổi, nhiễm trùng tiết niệu…).

 

Trong SXH, nếu dùng kháng sinh kháng thể bị tiêu diệt làm cho virut phát triển (như nói trên), nên việc dùng kháng sinh không có ý nghĩa. Hơn nữa, trong SXH, máu bị cô đặc, dùng nhiều kháng sinh bao vây sẽ làm cho nồng độ kháng sinh trong máu cao, dễ gây tai biến. Đối với trường hợp SXH bắt buộc phải dùng kháng sinh, hết sức lưu ý các hoạt chất có thể làm giảm số lượng tiểu cầu (như cetriaxone, vancomycin, sulfonamide). Khi SXH có biểu hiện suy gan, suy thận, các kháng sinh gây độc cho gan và thận phải được cân nhắc kỹ trước khi sử dụng (như amikacin, ciprofloxacin…).

 

Các thuốc khác: thuốc corticoid không được khuyến cáo sử dụng trong bệnh SXH do không được chứng minh là có hiệu quả, mà thậm chí còn gây hại như tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Một số thuốc khác cũng có khả năng làm giảm tiểu cầu như thuốc giảm tiết dịch vị (ranitidin, cimetidin), lợi tiểu (chlorothiazide, hydrochlorothiazide) cũng nên tránh dùng cho bệnh nhân SXH.

.