Phát triển mô hình phòng khám gia đình: Gỡ vướng về cơ chế
Cập nhật lúc21:54, Thứ Ba, 26/12/2017 (GMT+7)

Để nhân rộng và phát huy lợi thế, vai trò của hoạt động bác sĩ gia đình (BSGĐ), Bộ Y tế chọn 8 tỉnh, thành phố trên toàn quốc triển khai mô hình này, trong đó có Hải Phòng. Sau 3 năm triển khai, rất ít phòng khám BSGĐ hoạt động hiệu quả.

 

Khám và tư vấn cho người bệnh tại phòng khám bác sĩ gia đình ở quận Lê Chân.
Khám và tư vấn cho người bệnh tại phòng khám bác sĩ gia đình ở quận Lê Chân.
 
 
 
Người dân chưa mặn mà
 
Bác sĩ Nguyễn Thị Phi Yến, Phòng khám BSGĐ trực thuộc Bệnh viện đa khoa quận Lê Chân cho biết: “Phòng khám BSGĐ của bệnh viện đi vào hoạt động từ tháng 6- 2017, hiện quản lý 743 hồ sơ bệnh án. Trung bình một ngày phòng khám tiếp nhận khoảng 20 - 30 người đến khám, chữa bệnh. Phòng khám hiện có 1 bác sĩ và 2 điều dưỡng, khi cần bệnh viện sẽ tăng cường. Tuy nhiên, nhiều người dân đến đây khám, chữa bệnh chưa hiểu rõ thế nào là BSGĐ. Họ vẫn nghĩ BSGĐ là phải đến khám, chữa bệnh tại nhà, hoặc nhiều người cho rằng khi có bệnh thì nên điều trị tại bệnh viện hơn là ở gia đình”...
 
Thực tế, người dân chưa mặn mà đăng ký quản lý sức khỏe tại phòng khám BSGĐ, nhất là khi không được thanh toán bảo hiểm y tế trái tuyến. Bên cạnh đó, danh mục thuốc bảo hiểm y tế nghèo nàn, thiết bị cận lâm sàng sơ sài. Do vậy, giai đoạn 2013 - 2017, dù trong số 8 tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm Đề án xây dựng và phát triển mô hình phòng khám BSGĐ của Bộ Y tế, Hải Phòng mới có 10 phòng khám loại hình này; toàn thành phố mới đào tạo, cấp chứng chỉ cho 150 BSGĐ. Tại các phòng khám BSGĐ, hầu hết chỉ có trang thiết bị phục vụ khám, chữa bệnh thông thường. Số thuốc hạn chế, thiếu số lượng và chủng loại thuốc theo danh mục.
 
Theo bác sĩ Nguyễn Quang Thịnh, Giám đốc Trung tâm BSGĐ Hải Phòng, khó khăn lớn nhất hiện nay là việc thu hút nhân lực đối với mô hình BSGĐ. Những người tham gia làm BSGĐ tại trung tâm đều là những bác sĩ nghỉ hưu, muốn tuyển bác sĩ trẻ nhưng khó khăn. Một số bác sĩ tìm đến trung tâm chỉ như một chỗ trú chân, chờ cơ hội khác là đi bởi thu nhập chưa cao.
 
Giám đốc Sở Y tế Phạm Thu Xanh đánh giá, thách thức lớn nhất khi khi thực hiện mô hình tại Hải Phòng là cơ chế, chính sách cho cán bộ y tế trong mạng lưới BSGĐ chưa cụ thể, chưa khuyến khích được hoạt động của đội ngũ này. Ngoài ra, việc phân tuyến thuốc sử dụng theo 4 tuyến quy định tại Thông tư 40/2014 của Bộ Y tế lại tạo rào cản đối với người bệnh khi muốn khám chữa bệnh tại tuyến xã. Do Bộ Y tế chưa xây dựng được quy chế phối hợp, chuyển tuyến và trao đổi thông tin phù hợp giữa các phòng khám BSGĐ với hệ thống khám chữa bệnh trong quá trình quản lý người bệnh, nên phòng khám BSGĐ chưa thu hút người dân.
 
Cơ chế phải có lợi cho người dân 
 
Giám đốc Trung tâm Truyền thông và giáo dục sức khỏe Hải Phòng Nguyễn Quang Chính cho rằng, để thu hút và phát triển mô hình phòng khám BSGĐ, trước hết cần phải tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn về cơ chế. Đó là cần có cơ chế thanh toán BHYT thuận tiện đối với người bệnh khi đến khám tại các phòng khám này, giá dịch vụ phải được tính đúng, tính đủ (như chi phí tư vấn, chi phí đến trực tiếp gia đình người bệnh, chi phí thông tin liên lạc…), việc chuyển tuyến phải thuận lợi… Theo quy định của Bộ Y tế, sau năm 2017, tất cả bác sĩ hoạt động BSGĐ đều phải có chứng chỉ đào tạo BSGĐ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 hoặc định hướng chuyên khoa BSGĐ. Do đó, để bảo đảm nhân lực cho mô hình BSGĐ hoạt động hiệu quả cao, cần có chính sách phù hợp để thu hút bác sĩ về công tác tại các trạm y tế xã, phường. Ngoài việc nâng mức phụ cấp trực đêm, làm ngoài giờ, ngành y tế tạo điều kiện ưu tiên cử cán bộ y tế xã, phường theo học các lớp ngắn và trung hạn chuyên về y học gia đình...
 
Theo bác sĩ Tăng Xuân Khoa, Phó giám đốc Bệnh viện đa khoa Kiến An, để phát huy hiệu quả mô hình, ngành y tế cần hoàn chỉnh, xác định phạm vi, quy mô, chức năng nhiệm vụ của phòng khám BSGĐ và các điều kiện bảo đảm hoạt động như giá dịch vụ phòng khám, cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế…Ngành phối hợp các cấp, ngành đẩy mạnh truyền thông về mô hình BSGĐ trên các phương tiện thông tin đại chúng, giúp người dân hiểu rõ về lợi ích khi tham gia khám chữa bệnh tại các phòng khám BSGĐ. Bên cạnh đó, để người dân hiểu được vai trò chức năng của BSGĐ cần tổ chức truyền thông về mô hình, đồng thời nâng cao chất lượng và khả năng cung cấp dịch vụ của các phòng khám BSGĐ... Cùng với đó, ngành y tế cần đẩy mạnh phát triển, thành lập phòng khám BSGĐ ở các phường, xã để cập nhật và theo dõi sát được sức khoẻ của người bệnh và các hộ gia đình. Đặc biệt, cần xem xét việc thực hiện giá dịch vụ khám chữa bệnh tại các phòng khám BSGĐ cho phù hợp với điều kiện thu nhập hiện nay của người dân.
 
 
Hoàng Yên
.