Khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường tại các cảng cá, bến cá
Đầu tư cơ sở hậu cần đồng bộ
Cập nhật lúc09:46, Thứ Bảy, 11/11/2017 (GMT+7)

Trên địa bàn thành phố hiện có 14 cảng cá, bến cá nằm ở các quận, huyện ven biển và các đảo. Tuy nhiên, công tác quản lý, bảo vệ môi trường ở các cảng cá, bến cá chưa được quan tâm thực hiện tốt. Đề tài nghiên cứu xây dựng giải pháp quản lý và bảo vệ môi trường cảng cá, bến cá trên địa bàn thành phố của nhóm nghiên cứu Trung tâm Quan trắc môi trường biển (Viện nghiên cứu Hải sản) đưa ra nhiều biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường khu vực này. 

 

Công nhân thu gom chất thải ngay trên bề mặt bến cá Máy Chai (quận Ngô Quyền).
Công nhân thu gom chất thải ngay trên bề mặt bến cá Máy Chai (quận Ngô Quyền).

 

Tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường 
 
Mặc dù có những hoạt động bảo vệ môi trường nhưng ý thức của ngư dân, chủ tàu thuyền, thương lái tại bến cá Ngọc Hải (quận Đồ Sơn) chưa cao. Đầu giờ sáng, sau khi các tàu cập bến, thương lái ở các nơi đổ về mua bán gây ra tình trạng lộn xộn, túi ni-lông đựng hải sản không được vứt gọn vào đúng nơi quy định, thùng xốp cũng ngổn ngang lối đi. Chỉ khi gần trưa, hoạt động buôn bán giảm, tổ vệ sinh môi trường của Ban quản lý bến cá mới thu gom lại. Ở các bến cá tự nhiên trên địa bàn thành phố như Vinh Quang (huyện Tiên Lãng), Thùy Giang (quận Dương Kinh)… có lượng tàu cá ra vào bến ít, chủ yếu là tàu thuyền nhỏ của địa phương về neo đậu, lên hàng. Sở dĩ có tình trạng này vì các bến cá hầu như không có hậu cần hỗ trợ nghề cá như khu sơ chế, phân loại thủy sản, bảo quản thủy sản sau đánh bắt dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường trong khuôn viên cảng cá. Chất thải rắn, nước thải tồn đọng bề mặt ở cầu cảng, tại hệ thống thoát nước thải của cảng cá, bến cá vượt tiêu chuẩn cho phép, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn nước mặt. Mùi hôi tanh luôn tồn tại trong không khí ở khu vực cảng cá, bến cá. Theo một nhân viên bảo vệ bến cá Ngọc Hải, sau khi lên hàng tại bến số 1, bến số 2, lượng túi ni-lông dính lẫn nước cá thu gom trên bề mặt bến trung bình từ 5-7kg/ngày. Tại bến cá Máy Chai (quận Ngô Quyền), sau khi lên hàng, túi ni-lông và thùng xốp thu gom được khoảng 5-10 kg/ngày. 
 
Do quy mô cũng như điều kiện cơ sở hạ tầng không đồng đều giữa các cảng cá, bến cá, hệ thống thu gom, thoát nước của cảng cá, bến cá không bảo đảm, thủy sản rơi vãi, nước rỉ thủy sản ứ đọng trong hệ thống thoát nước lâu ngày gây mùi hôi thối, ô nhiễm môi trường. Việc quản lý, bảo vệ môi trường ở các cảng cá, bến cá cũng khác nhau. Với 3 cảng cá, bến cá do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý gồm Cảng cá Cát Bà, Cảng cá Trân Châu (huyện Cát Hải) và bến cá Ngọc Hải (quận Đồ Sơn), vấn đề ô nhiễm môi trường không nghiêm trọng. Hai cảng cá Hạ Long và Seasafico do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý dù hoạt động trong lĩnh vực thương mại nhưng có nhiều chất thải sinh hoạt. Các cảng cá, bến cá khác thuộc UBND các quận, huyện, xã, phường hoặc tư nhân quản lý. Tuy nhiên phần lớn các địa phương quản lý về hành chính, địa chính, mặc dù công tác bảo vệ môi trường được quan tâm thực hiện nhưng ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường của chủ tàu và các thương lái cũng chưa cao. Các cảng cá, bến cá chưa có hệ thống xử lý nước thải nên nước thải đổ thẳng ra nguồn tiếp nhận như sông, biển. 
 
Đầu tư xây dựng cơ sở hậu cần đồng bộ
 
Đề tài nghiên cứu xây dựng giải pháp quản lý và bảo vệ môi trường cảng cá, bến cá trên địa bàn thành phố Trung tâm Quan trắc môi trường biển (Viện nghiên cứu Hải sản) thực hiện, triển khai từ năm 2015 đến năm 2017. Bên cạnh việc chỉ ra thực trạng quản lý, bảo vệ môi trường tại 14 cảng cá, bến cá trên địa bàn thành phố; nguyên nhân dẫn đến việc ô nhiễm môi trường, nhóm thực hiện đề tài chỉ ra các giải pháp quan trọng nhằm nâng cao công tác quản lý và bảo vệ môi trường ở các cảng cá, bến cá hiện nay. 
 
Theo thạc sĩ Trần Quang Thư, Chủ nhiệm đề tài, về các giải pháp quản lý môi trường, nhóm đề xuất rà soát, bổ sung văn bản pháp luật, tạo căn cứ pháp lý cho công tác quản lý; đưa ra các tiêu chí đánh giá cụ thể về mức độ gây ô nhiễm môi trường ở các cảng cá, bến cá để làm căn cứ chấn chỉnh. Đồng thời, xây dựng chế tài đủ mạnh để xử lý kịp thời các vi phạm của chủ tàu cá, thương lái, thậm chí quy rõ trách nhiệm của Ban quản lý cảng cá, bến cá, chính quyền địa phương nếu để xảy ra tình trạng ô nhiễm môi trường. Về việc bảo vệ môi trường cảng cá, bến cá, cần có biện pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức của các chủ tàu, thương lái về việc giữ gìn vệ sinh môi trường trên hệ thống loa truyền thanh; tăng cường nhân lực và kinh phí thực hiện bảo vệ môi trường tại các cảng cá, bến cá. Ban quản lý cảng cá, bến cá cũng cần tăng cường quản lý chặt chẽ việc xả túi ni-lông cũng như các chất thải rắn, nước thải ra môi trường… Một số đề xuất, kiến nghị của nhóm nghiên cứu được thí điểm thực hiện tại cảng cá Cát Bà và bến cá Máy Chai, bước đầu thu được kết quả tốt, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.  
 
Ngoài các giải pháp trên, thiết nghĩ, các ngành chức năng và các địa phương có cảng cá, bến cá cần nghiên cứu, tham mưu với UBND thành phố đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng dịch vụ hậu cần ở các cảng cá, bến cá đồng bộ; xây dựng quy chế quản lý, bảo vệ môi trường ở các cảng cá, bến cá phù hợp.
 
Tường Minh 
 
.