Mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm ở các HTX kiểu mới
Cần hỗ trợ để nhân rộng
Cập nhật lúc10:17, Thứ Sáu, 02/12/2016 (GMT+7)

Liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị, tạo sản phẩm sạch ra thị trường là mô hình hoạt động được nhiều HTX kiểu mới lựa chọn. Qua thực tế, bên cạnh hiệu quả đạt được, việc triển khai mô hình này ở các HTX còn gặp nhiều khó khăn, cần được hỗ trợ để phát triển và nhân rộng.

 

HTX tăng doanh thu, thành viên hưởng lợi

 

Chủ tịch Liên minh HTX và DN thành phố Đào Quốc Khánh chia sẻ: Sau khi Luật HTX 2012 được triển khai, xu hướng liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị đang được các HTX, nhất là các HTX nông nghiệp thực hiện mang lại kết quả bước đầu. Trong số 144/280 HTX đã chuyển đổi theo luật, khoảng 35% đang triển khai mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm ở quy mô khác nhau, tùy theo năng lực của từng HTX. Nhìn chung doanh thu của các HTX hoạt động theo mô hình này có mức tăng trưởng khá và thành viên HTX cũng được hưởng nhiều ưu đãi trong sản xuất và chia lợi nhuận.

Khảo sát hiệu quả mô hình xây dựng chuỗi liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản an toàn tại HTX Vĩnh Tiên (Tiên Lãng).
Khảo sát hiệu quả mô hình xây dựng chuỗi liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản an toàn tại HTX Vĩnh Tiên (Tiên Lãng).

Ví dụ như mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Tiên. HTX đầu tư mở cửa hàng kinh doanh nông sản tại địa chỉ số 324B Cát Dài, quận Lê Chân. Cửa hàng luôn tấp nập khách hàng mua nông sản bày bán tại đây đều có xuất xứ rõ ràng như: ổi, ớt (Vĩnh Bảo), bí xanh, cà chua (Hợp Thành, Thủy Nguyên), chuối, nấm, trứng gà Bắc Hưng, thịt lợn, thịt gà Tiên Lãng… Ông Vũ Đức Thuận, Giám đốc HTX Vĩnh Tiên cho biết: Khi mới thành lập, HTX Vĩnh Tiên chỉ đứng ra làm cầu nối, ký kết thu mua nông sản của  thành viên và 20 hộ dân chủ yếu ở Tiên Lãng, rồi cung cấp ra thị trường. HTX áp dụng giá thu mua cao hơn thị trường 5 giá với điều kiện bà con phải cam kết thực phẩm sạch, an toàn. Với cách làm này, bà con bán nông sản được giá, về phía HTX luôn có sản phẩm sạch bán cho người tiêu dùng. Bà Phạm Thị Nhan, xã Tây Hưng (Tiên Lãng), một trong các hộ liên kết với HTX Vĩnh Tiên cho biết:  từ khi liên kết với HTX Vĩnh Tiên, bà con yên tâm về đầu ra, mở rộng diện tích trồng rau màu theo quy trình sản xuất rau sạch. Thu nhập cao hơn so với bán buôn cho thương lái. Từ kết quả này, HTX đang đề nghị UBND huyện Tiên Lãng cho thuê 3 ha xây dựng vùng nguyên liệu chuyên sản xuất nông sản sạch, an toàn. Tại đây, HTX liên kết với nông dân thực hiện chuỗi khép kín từ đầu vào: trồng rau, màu, nuôi gia cầm để chủ động đầu ra sản phẩm.

 

Tại huyện Kiến Thụy, mô hình thức liên kết, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi khép kín của HTX chăn nuôi dịch vụ tổng hợp Thái Sơn mang lại lợi nhuận hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho các hộ thành viên, với quy mô nuôi đàn lợn 100-200 con/lứa/hộ, hơn nhiều lần so với chăn nuôi nhỏ lẻ trước đây. Riêng HTX, qua 7 tháng hoạt động, lợi nhuận đạt gần 1 tỷ đồng. Theo Giám đốc HTX Thái Sơn Đồng Thị Doanh, thực hiện chuỗi liên kết, HTX ký kết mua thức ăn chăn nuôi với  doanh nghiệp DAFACO phân phối lại cho các hộ chăn nuôi thành viên với giá ưu đãi, chất lượng tốt. Đồng thời, HTX hướng dẫn hộ thành viên áp dụng KHKT vào chăn nuôi, tuân thủ quy trình VietGAHP; không dùng chất cấm trong chăn nuôi để có sản phẩm an toàn. HTX đầu tư xây dựng trang trại lợn giống để cung cấp giống có chất lượng, giá cả hợp lý cho các hộ thành viên…Trực tiếp hưởng lợi, mô hình được thành viên HTX đón nhận và tích cực tham gia.

 

Mong muốn hỗ trợ vay vốn và xúc tiến thương mại

 

Theo ông Nguyễn Hữu Đạo, Phó chủ tịch Liên minh HTX và DN thành phố: qua đánh giá của các HTX, hoạt động theo hướng liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị bước đầu có kết quả tích cực, song để phát triển và nhân rộng cách làm trên, còn một số vướng mắc cần tháo gỡ. Trong đó, mong muốn hỗ trợ vốn vay ưu đãi và thực hiện các chương trình xúc tiến thương mại là nhu cầu cấp thiết hàng đầu của các HTX chọn hoạt động theo mô hình này. Nguồn vốn hạn hẹp, lợi nhuận từ SXKD của HTX chưa đủ sức bao tiêu sản phẩm cho thành viên và các hộ liên kết, khiến hoạt động cung cấp, chế biến, tiêu thụ của các HTX còn rời rạc. Bên cạnh đó, tại nhiều nơi thành viên HTX chưa tuân thủ đúng nội dung cam kết về giá thành, chất lượng, thời gian cung cấp nông sản cho HTX. Với lực lượng quản lý mỏng, các hộ sản xuất phân tán, HTX khó giám sát quá trình sản xuất. Khâu tổ chức thu hoạch và bảo quản, chế biến sau thu hoạch của các HTX còn yếu, khiến chất lượng sản phẩm chưa bảo đảm, trong khi lượng sản phẩm còn nhỏ, không đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Trình độ hạn chế nên việc xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn mác sản phẩm, xuất xứ  hàng hóa, chỉ dẫn địa lý đối với các HTX khá khó khăn, thậm chí chưa được nhiều HTX chú trọng.

 

Thực tế, chính sách hỗ trợ của nhà nước về vốn, đất đai cho các HTX chưa được cụ thể hóa. Để các HTX tiếp nhận các nguồn lực này, xây dựng mối liên kết chặt chẽ, bền vững với nông dân, doanh nghiệp. Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố cần đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ HTX, có đề án hỗ trợ thành viên các HTX trồng trọt, chăn nuôi theo chuỗi giá trị; hỗ trợ vốn vay ưu đãi; mở các lớp đào tạo, nâng cao năng lực quản lý cán bộ HTX, tạo điều kiện để các HTX tham gia nhiều hội chợ, trưng bày và giới thiệu sản phẩm.

 

Bài và ảnh: Ngọc Lan

.