Sử dụng quá nhiều giống lúa trong canh tác
Khó đạt hiệu quả, năng suất cao
Cập nhật lúc10:18, Thứ Sáu, 09/12/2016 (GMT+7)

Với việc thị trường giống cây trồng phát triển, nông dân dễ dàng tiếp cận nhiều loại giống lúa để gieo cấy. Tuy nhiên ở một số địa phương xuất hiện tình trạng bà con lạm dụng gieo cấy quá nhiều loại giống lúa khác nhau, khiến không chỉ công tác quản lý sản xuất khó khăn, mà còn ảnh hưởng xấu đến năng suất, hiệu quả kinh tế.

 

Các ngành chức năng khảo sát thực địa, kiểm tra vùng sản xuất lúa chất lượng ở xã Tam Đa (huyện Vĩnh Bảo)
Các ngành chức năng khảo sát thực địa, kiểm tra vùng sản xuất lúa chất lượng ở xã Tam Đa (huyện Vĩnh Bảo)

 

Thị trường rộng mở, người sản xuất tùy tiện

 

Trong đợt kiểm tra, chỉ đạo sản xuất lúa vụ mùa 2016 trên một số khu vực tại các huyện An Dương, An Lão, Kiến Thụy…cán bộ kỹ thuật Sở Nông nghiệp – PTNT đánh giá: ở cánh đồng nào sản xuất tập trung gieo cấy một giống lúa, ruộng bằng phẳng, lúa tốt đều, khả năng cho năng suất, chất lượng cao. Bên cạnh đó, không ít những vùng sản xuất chỉ bằng mắt thường cũng thấy nông dân sử dụng nhiều loại giống khác nhau: ruộng nhấp nhô, lúa trỗ không đều bông, có thửa ruộng lúa ở giai đoạn trỗ bông, nhưng thửa cạnh đó lúa mới chuẩn bị trỗ bông…Chi cục trưởng  Chi cục Bảo vệ thực vật Hải Phòng Lê Việt Cường cho rằng, trên một cánh đồng cấy nhiều giống lúa khác nhau, khi tập trung phun thuốc trừ sâu sẽ ảnh hưởng đến chất lượng lúa ở các vùng lúa đã trỗ.

 

Thực tế trên phản ánh sự lạm dụng, tùy tiện của bà con trong chọn giống lúa, không tuân thủ hướng dẫn của cán bộ khuyến nông. Tại các cửa hàng cung ứng giống cây trồng, vật tư nông nghiệp ở ngoại thành bày bán, giới thiệu nhiều loại giống lúa. Ông Đỗ Văn Bấc, chủ cửa hàng kinh doanh vật tư nông nghiệp ở xã An Thái (An Lão) cho biết: trước đây, bà con thường chọn thóc để giống sau mỗi vụ thu hoạch. Nhưng bây giờ dễ dàng lựa chọn các giống lúa mới bán trên thị trường để gieo cấy mỗi mùa vụ. Vì vậy đến khi thu hoạch, chủng loại lúa khác nhau đã đành, mỗi loại giống lại cho năng suất cao, thấp khác nhau, khó đồng đều về chất lượng gạo.

 

Vụ mùa năm 2016, theo phản ánh của các HTX nông nghiệp, nông dân sử dụng nhiều giống lúa đưa vào sản xuất. Đối với những giống lúa mới, được nghiên cứu, chọn lựa bởi các công ty cung ứng giống có uy tín thường cho năng suất cao, trung bình từ  65 - 75 tạ/ha, trong khi một số giống lúa truyền thống năng suất chỉ đạt ở mức 59 - 60 tạ/ha. Một số hộ gia đình lựa chọn giống lúa mới, tích cực ứng dụng KHKT đồng bộ, đạt năng suất, chất lượng cao hơn hẳn, sản phẩm bán được giá cao từ 8000 – 9000 đồng/kg thóc. Chị Nguyễn Thị Hồng ở xã Tam Đa chia sẻ, vụ mùa năm nay, gia đình đưa giống Nam Ưu 209 vào cấy thử nghiệm trên một số diện tích thì đạt năng suất, chất lượng gạo ngon, thu nhập lãi gấp 2 - 3 lần các giống lúa khác. Tuy nhiên, diện tích cấy Nam Ưu 209 chỉ được vài sào, còn tại các thửa ruộng khác, gia đình chọn các giống lúa truyền thống như Bắc Thơm, BC15, năng suất lại không bằng lúa Nam Ưu 209… Ông Nguyễn Ngọc Hợi ở thị trấn Trường Sơn (An Lão) cho biết, vụ mùa 2016, một số diện tích lúa cấy các giống lúa mới, dễ điều tiết nước, năng suất đạt hơn 2 tạ/sào. Tuy nhiên, một diện tích cấy giống truyền thống năng suất chỉ đạt 1,5 tạ/sào.ch ruộng cấy giống nông  năng suất đạt hơn 2 tạ/sào. Tuy nhiên, một diện tích cấy giống truyền thống năng suất chỉ đạt 1,5 tạ/sào.

 

Thống nhất chỉ đạo lựa chọn, sử dụng giống

 

Hiện trên thị trường, bên cạnh các giống lúa được quảng cáo là sản xuất tại địa phương, nhiều giống lúa mới có ưu thế về năng suất, chất lượng, được nhập về từ các địa phương bạn bán rộng rãi, khiến nông dân có rất nhiều lựa chọn. Theo Chủ nhiệm HTX nông nghiệp Tiên Thanh (Tiên Lãng) Dương Văn Lanh, các đơn vị cung ứng giống lúa còn tiếp thị đến từng HTX, tổ chức truyền thông, giới thiệu sản phẩm, cung ứng đến tận tay nông dân, vì vậy không ít nông dân muốn thử nghiệm các loại giống lúa khác nhau. Hiểu biết của bà con về các loại giống còn hạn chế, trong khi công tác quản lý, chỉ đạo bà con lựa chọn giống lại chưa được quan tâm, sâu sát. Các HTX nông nghiệp chủ yếu chỉ đạo khung thời vụ, kỹ thuật gieo cấy, định hướng giống lúa chủ đạo, nhưng chưa sát sao nông dân khi lựa chọn giống.

 

Thực trạng nông dân tùy tiện sử dụng nhiều giống lúa trong sản xuất, trong đó có cả các giống lúa mới chưa được ngành chức năng kiểm định, khuyến cáo sử dụng, hạn chế kết quả sản xuất, gây khó trong chỉ đạo sản xuất. Mỗi giống lúa có đặc điểm sinh trưởng, thời gian gieo cấy dài, ngắn khác nhau, vì vậy sẽ khó khăn trong phòng trừ sâu bệnh,  điều tiết nước, ứng dụng cơ giới hóa vào sản xuất trên cùng một cánh đồng, nếu gieo cấy nhiều giống lúa.. Tiến sĩ Đoàn Hữu Thanh, Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông – Khuyến ngư Hải Phòng chia sẻ: tham quan vùng sản xuất lúa ở Nhật Bản, Hàn Quốc dễ thấy cánh đồng bằng phẳng, sản phẩm sau thu hoạch được đánh giá cao về chất lượng, an toàn thực phẩm. Kết quả này có phần do cấy cùng loại giống trên cánh đồng lớn. Vì thế, đối với đồng đất Hải Phòng, nếu nông dân vẫn duy trì thói quen tùy tiện sử dụng nhiều giống lúa khác nhau, sẽ khó đạt năng suất, chất lượng như mong muốn.

 

Thời gian tới, các ngành chức năng cần tăng cường tuyên truyền, tập huấn nâng cao ý thức người sản xuất trong tiếp cận, lựa chọn sử dụng giống lúa phù hợp, bảo đảm thống nhất “một vùng, một giống lúa, một thời gian” trên một cánh đồng. Các địa phương chú trọng dồn điền đổi thửa, cải tạo đồng ruộng, tạo ra những cánh đồng mẫu lớn, bằng phẳng, dễ áp dụng tiến bộ kỹ thuật, cơ giới hóa đồng bộ sẽ làm thay đổi thói quen canh tác nhỏ, lẻ, tùy tiện sử dụng nhiều giống khác nhau. Đặc biệt, công tác quản lý, chỉ đạo bà con nông dân khi lựa chọn, sử dụng giống lúa cần được giám sát, hướng dẫn chặt chẽ ngay từ các HTX nông nghiệp… Các ngành chức năng, địa phương tích cực phối hợp tổ chức thường xuyên các lớp hướng dẫn kỹ thuật, giúp nông dân nhận thức đúng trong khâu lựa chọn, sử dụng giống lúa.

 

Hương An

 

 

.