Chuyển đổi, thành lập mới hợp tác xã nông nghiệp
Hướng đến gắn kết sản xuất theo chuỗi
Cập nhật lúc10:46, Thứ Bảy, 12/08/2017 (GMT+7)

Theo Chi cục Phát triển nông thôn, từ thực tế hoạt động đạt hiệu quả cao của 35 HTX nông nghiệp sau khi thành lập mới và chuyển đổi theo Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2012, cần có giải pháp hỗ trợ các HTX nông nghiệp trong gắn kết thành viên sản xuất theo chuỗi, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, hoạt động đúng luật, thực chất hơn.

 

Hình thành chuỗi sản xuất đến tiêu thụ

 

Ông Nguyễn Ngọc Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn cho biết, các HTX nông nghiệp thực hiện chuyển đổi, thành lập mới theo Luật Hợp tác xã năm 2012 lấy lợi ích kinh tế của thành viên HTX là động lực cơ bản cho sự phát triển của đơn vị, hỗ trợ thúc đẩy kinh tế thành viên phát triển, tăng cường liên kết trong và ngoài HTX. Trong đó, việc hình thành mô hình hoạt động sản xuất, dịch vụ theo chuỗi của các HTX đang phát huy hiệu quả. Một trong những bài học kinh nghiệm quý là, HTX nông nghiệp muốn hoạt động đạt hiệu quả cao phải vừa tổ chức hoạt động dịch vụ đầu vào, đầu ra theo chuỗi cho thành viên, vừa mở rộng một số hoạt động dịch vụ khác để giải quyết việc làm, tăng thu nhập.

 

Một điển hình là HTX Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Tiên (xã Quang Phục, huyện Tiên Lãng), được thành lập tháng 9-2016, thành công bước đầu nhờ áp dụng liên kết chuỗi trong sản xuất, kinh doanh. Theo Giám đốc HTX Vũ Đức Thuận, hoạt động theo mô hình kiểu mới và đi đầu trong việc thực hiện chuỗi khép kín “sản xuất- sơ chế- tìm thị trường đầu ra”, HTX tập hợp nông dân tiến hành quy hoạch và khai thác sử dụng vùng rau 3 ha tại xã Toàn Thắng và liên kết với người chăn nuôi lợn, gà, vịt để trứng để đưa sản phẩm ra thị trường. HTX có cửa hàng giới thiệu và bán nông sản sạch tại phố Hai Bà Trưng (quận Lê Chân) và phố Điện Biên Phủ (quận Hồng Bàng). Đồng thời, HTX liên kết với các cơ sở kinh doanh khác mở rộng hệ thống của hàng bán thực phẩm an toàn, liên kết đưa nông sản sạch vào các bếp ăn tập thể.

 

Mô hình liên kết hiệu quả cao khác giữa các HTX với doanh nghiệp trong sản xuất theo chuỗi ở huyện Vĩnh Bảo, đó là Công ty TNHH thực phẩm xanh Kỳ Duyên phối hợp các HTX nông nghiệp Thắng Thủy, Tiền Phong, Hùng Tiến… với sản phẩm lúa, rau, ớt. Theo đó, doanh nghiệp hỗ trợ vốn, kỹ thuật, giống và bao tiêu sản phẩm theo hợp đồng ký kết với HTX. Trách nhiệm của các HTX là tổ chức, hướng dẫn xã viên canh tác, sản xuất sản phẩm đạt năng suất và chất lượng cao nhất.

 

Tạo cơ chế để nâng cao hiệu quả hoạt động

 

Theo Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Nguyễn Ngọc Hưng, mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi của các HTX nông nghiệp góp phần giải quyết khó khăn lâu nay là đầu ra cho sản phẩm; đồng thời, nâng cao chất lượng sản phẩm sản xuất khi các xã viên được hưởng lợi nhuận, trách nhiệm hơn với HTX và công việc sản xuất hằng ngày. Mô hình liên kết theo chuỗi trong sản xuất của các HTX nhằm nâng cao quy mô hoạt động, khắc phục tình trạng kinh doanh, sản xuất manh mún.

 

Tuy nhiên, số HTX hoạt động hiệu quả cao còn chiếm tỷ lệ thấp, đạt 35/120 HTX. Nhiều vướng mắc, khó khăn các HTX hoạt động theo hướng xây dựng chuỗi sản xuất gặp phải chưa được tháo gỡ, giải quyết kịp thời. Theo Giám đốc HTX Vĩnh Tiên Vũ Đức Thuận, HTX đang thiếu vốn để mở rộng quy mô hoạt động theo chuỗi. Công tác quảng bá, giới thiệu, đưa sản phẩm tiếp cận với người tiêu dùng và xúc tiến thương mại của các HTX rất hạn chế. Ở một số HTX, xã viên chưa có sự gắn kết, thống nhất trong tiêu thụ sản phẩm, nên khi sản xuất thì tập trung, nhưng khi bán sản phẩm chỉ cần thương lái trả cao hơn một chút là “mạnh ai nấy bán” dễ bị thương lái lợi dụng chia rẽ, ép giá. Năng lực quản lý, quản trị HTX nông nghiệp bộc lộ nhiều hạn chế, chưa theo kịp yêu cầu phát triển mới của HTX.

 

Việc khắc phục những khó khăn trên, theo Phó chủ tịch Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố Nguyễn Hữu Đạo, thay vì hỗ trợ diện rộng tràn lan, thành phố nên có cơ chế tập trung hỗ trợ các HTX hoạt động hiệu quả về khoa học công nghệ, giống, đất đai, vốn, đào tạo… Đẩy mạnh xây dựng HTX nông nghiệp sản xuất theo chuỗi sản phẩm, trong đó làm rõ vai trò hỗ trợ, điều tiết của các ngành đối với các khâu, như ngành Nông nghiệp - PTNT đảm nhiệm cây giống, kỹ thuật; ngành Khoa học - Công nghệ đảm nhiệm về mã số, mã vạch, chuyển giao công nghệ; ngành Công Thương hỗ trợ về thị trường tiêu thụ…

 

Tại hội nghị sơ kết 5 năm thi hành Luật HTX năm 2012 tại Hải Phòng được tổ chức đầu cuối tháng 7 vừa qua, Phó chủ tịch UBND thành phố Phạm Văn Hà nhấn mạnh, để HTX nông nghiệp thực hiện tốt liên kết sản xuất, tạo giá trị cao hơn cho sản xuất nông nghiệp, thời gian tới, cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương chỉ đạo sát sao hơn, cùng các ngành chức năng đề xuất cơ chế, chính sách trong khuyến khích chuyển đổi và phát triển HTX thực chất, tránh hình thức; lựa chọn xây dựng mô hình HTX nông nghiệp điển hình để nhân rộng; thường xuyên theo dõi, rà soát nhằm tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động để hỗ trợ các HTX nông nghiệp vươn lên.

 

Theo số liệu của ngành chức năng, toàn thành phố hiện có 187 HTX nông nghiệp, trong đó có hơn 120 HTX chuyển đổi và thành lập mới theo Luật Hợp tác xã năm 2012. Bước đầu có 29 HTX chuyển đổi hoạt động tốt, 18 HTX hoạt động kém hiệu quả; 6 HTX thành lập mới hoạt động tốt, 5 HTX hoạt động kém hiệu quả; số còn lại hoạt động cầm chừng, hiệu quả không cao.

 

 

Phạm Lượng

.