Phát triển vùng cây ăn quả cho giá trị kinh tế cao
Làm từng bước, bảo đảm bền vững
Cập nhật lúc11:54, Thứ Bảy, 09/12/2017 (GMT+7)

Theo Hội Làm vườn Hải Phòng, hiện toàn thành phố có 5320 ha diện tích vườn tạp trồng cây ăn quả các loại tại các huyện ngoại thành và ven đô. Trong đó, các huyện An Lão, Thủy Nguyên có diện tích vườn trồng cây ăn quả lớn nhất (từ 279 đến 565 ha). Để mở rộng diện tích trồng cây ăn quả theo hướng chuyên canh cây giá trị kinh tế cao, còn nhiều vướng mắc, khó khăn cần khắc phục.

 

Thu hoạch táo Bàng La (Đồ Sơn).
Thu hoạch táo Bàng La (Đồ Sơn).

 

Cây trồng manh mún, sản lượng bấp bênh

 

Cuối tháng 11-2017, huyện Lục Ngạn (tỉnh Bắc Giang) tổ chức “Ngày hội trái cây Lục Ngạn” quảng bá các sản phẩm nông sản chủ lực của địa phương. Từ chỗ chỉ nổi tiếng về vải thiều, Lục Ngạn phát triển nhiều vùng cây ăn quả giá trị như bưởi Diển, bưởi hồng da xanh, cam Canh, cam Vinh… Nhiều địa phương Hải Phòng có tiềm năng phát triển vùng cây ăn quả cho giá trị kinh tế cao, nhưng để mở rộng sản xuất, tạo dựng thương hiệu như Lục Ngạn còn khoảng cách khá xa.

 

Theo Phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt – Bảo vệ thực vật và Hội Làm vườn Hải Phòng, thời gian gần đây, tại các vùng ngoại thành, một số nông dân năng động cải tạo vườn tạp hoặc đất trồng các loại cây chuyên canh ít giá trị sang trồng cây ăn quả cho giá trị kinh tế cao, thị trường có nhu cầu lớn như mít Thái Lan, đại táo, cam Vinh, bưởi Diễn, bưởi da xanh… Một số vùng trồng cây đặc sản truyền thống như táo Bàng La (Đồ Sơn), bưởi  Lâm Động, na Kỳ Sơn (huyện Thủy Nguyên), vải thiều Bát Trang (An Lão)... cũng đem lại thu nhập cao cho nông dân. Tuy nhiên, sản lượng cung ứng trên thị trường chưa nhiều, tính cạnh tranh chưa cao.

 

Nguyên nhân là người dân tuy mạnh dạn chuyển đổi cây trồng nhưng chưa làm chủ được kỹ thuật canh tác, dễ gặp rủi ro khi thời tiết biến động thất thường nên sản lượng chưa cao, chất lượng không đồng đều. Anh Phạm Văn Long ở xã Đông Phương (huyện Kiến Thụy) cho biết, thời gian đầu anh trồng vườn cam Vinh sản lượng cho quả khá cao, chất lượng quả ngon, bán được giá. Nhưng vài năm sau, sản lượng thấp hơn, hình thức kém hấp dẫn vì sương muối làm vỏ cam không sáng màu như trước. Một  số nông dân chuyển đổi trồng cây ăn quả theo yêu cầu thị trường chỉ mang tính chất thử nghiệm. Vì vậy, trong vườn thường có nhiều loại cây như bưởi diễn, đại táo, cam…nên khó cho sản lượng cao, cạnh tranh giá bán.

 

Chính quyền các địa phương, Sở Nông nghiệp – Phát triển nông thôn (NN – PTNT), Sở Khoa học-Công nghệ tạo điều kiện quy hoạch một số vùng cây ăn quả đặc sản như táo Bàng La (quận Đồ Sơn); chuối tiêu hồng Liên Khê, na Kỳ Sơn, bưởi Lâm Động (huyện Thủy Nguyên); cam Gia Luận (huyện Cát Hải)…; có một số biện pháp hỗ trợ, khuyến khích người dân xây dựng thương hiệu, mở rộng vùng sản xuất. Mặc dù có thương hiệu, nhưng một số cây ăn quả đặc sản chất lượng, sản lượng bấp bênh, khó đem lại thu nhập cao cho nông dân. Bên cạnh đó, các cấp, ngành chưa quan tâm xúc tiến thương mại sản phẩm trái cây của địa phương. Vì vậy, nhiều người trồng cây đặc sản chủ yếu tự tìm thị trường để lưu thông, chưa có điều kiện gặp gỡ doanh nghiệp liên kết tiêu thụ sản phẩm…

 

Chú trọng hướng dẫn kỹ thuật, liên kết tiêu thụ

 

Trong đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp và Xác định nông sản chủ lực của thành phố Hải Phòng giai đoạn 2015 – 2020, định hướng đến năm 2025, các ngành chức năng xác định đưa cây cho quả có múi hiệu quả kinh tế cao vào trồng; phục tráng các vùng cây ăn quả đặc sản của địa phương. Ở một số địa phương có vùng trồng cây ăn quả đặc sản cần tập trung nâng cao chất lượng, mở rộng vùng sản xuất, phục tráng các giống cây gốc. Ngành NN – PTNT và các địa phương khuyến khích nông dân trồng các loại cây ăn quả đặc sản này theo hướng an toàn hoặc hữu cơ để sản phẩm không chỉ đáp ứng yêu cầu người tiêu dùng địa phương, các tỉnh, thành lân cận mà còn vươn tới thị trường xuất khẩu.

 

Để đẩy mạnh thực hiện đề án, tại các vùng có điều kiện, kỹ thuật canh tác cây ăn quả theo xu hướng thị trường, chính quyền địa phương, ngành NN – PTNT cho phép chuyển đổi cây giá trị kinh tế thấp sang trồng các loại cây ăn quả cho giá trị kinh tế cao như bưởi hồng da xanh, bưởi Diễn, cam Vinh, cam Canh, ổi Đài Loan, mít Thái Lan, nhãn hương chi…. Đồng thời định hướng nông dân cách chuyển đổi bền vững, tránh làm ồ ạt theo phong trào. Hỗ trợ nông dân dân vay vốn phát triển sản xuất; xây dựng, quảng bá thương hiệu; xúc tiến thương mại, chứng nhận và công bố các quy chuẩn nông sản an toàn sản xuất tại địa phương. Hội Làm vườn và Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng thường xuyên phổ biến các giống cây ăn quả mới có giá trị kinh tế cao, hướng dẫn người dân kỹ thuật trồng bảo đảm hiệu quả sản xuất…

 

Về phía bà con nông dân cần tích cực học hỏi kinh nghiệm sản xuất tại các vùng trồng cây ăn quả có tiếng ở địa phương bạn như Thanh Hà (Hải Dương), Văn Giang (Hưng Yên), Lục Ngạn, Lục Nam (Bắc Giang)… Chủ động quy hoạch vườn, cải tạo chất đất, lựa chọn các giống cây ăn quả cho giá trị kinh tế cao phù hợp với điều kiện địa phương. Kỹ sư Trần Văn Như, Phó chủ tịch Hội Làm vườn Hải Phòng cho rằng, quá trình phát triển vùng trồng cây ăn quả mới đáp ứng xu hướng thị trường cần tính toán phương án chuyển đổi từng bước theo nhu cầu, khả năng tiêu thụ của thị trường. Tuân thủ nghiêm các kỹ thuật canh tác cây ăn quả sạch, an toàn. Phối hợp các ngành chức năng, chính quyền địa phương, doanh nghiệp để liên kết tiêu thụ sản phẩm. Khi sản xuất theo hợp đồng của doanh nghiệp, người trồng cần nâng cao ý thức hợp tác bền vững, không vì lợi nhuận nhất thời mà phá vỡ hợp đồng…

 

Hồ Hương

.